ایران پرسمان

آخرين مطالب

چرا ما مستعد رفتار غیرعقلانی هستیم؟ خردنامه

چرا ما مستعد رفتار غیرعقلانی هستیم؟
  بزرگنمايي:

ایران پرسمان - خبرگزاری کتاب ایران /چه در قبایل ابتدایی و چه در پیشرفته‌ترین شهرهای قرن 21، انسان‌ها با استعداد استدلال متولد می‌شوند. کمین‌نشستن برای یک حیوان نیاز به تجزیه و تحلیل منطقی دارد، درست مانند تصمیم‌گیری در مورد این که کدام شرکت تاسیسات عمومی به‌ترین شرایط را ارائه می‌دهد. بنابراین چرا ما مستعد رفتار غیرعقلانی هستیم، و با استدلال‌های ضعیفی که رهبران بدبین ارایه می‌کنند، متقاعد می‌شویم؟
نویسنده: اندرو آنتونی/ مترجم: سیدامین موسوی‌زاده: استیون آرتور پینکر زبان‌شناس، روان‌شناس تجربی، دانشمند علوم شناختی کانادایی-آمریکایی و نویسنده کتاب‌های معروف علمی مانند «غریزه زبان»، «ذهن چه‌گونه کار می‌کند»، «کلمات و قواعد»، «لوح سپید»، «مواد ذهن»، «جنس اندیشه: زبان به‌عنوان پنجره‌ای به طبیعت انسان» و «فرشتگان بهتر از طبیعت ما» است. او استاد دانشکده روان‌شناسی دانشگاه هاروارد است و به خاطر فعالیتش در روان‌شناسی تکاملی و نظریه محاسباتی ذهن شناخته شده‌است. او در کتاب اخیر خود «عقلانیت: آن‌چه هست، چرا کم‌یاب به نظر می‌رسد، چرا اهمیت دارد» به مفهوم عقلانیت در انسان پرداخته است.
چه در قبایل ابتدایی و چه در پیشرفته‌ترین شهرهای قرن 21، انسان‌ها با استعداد استدلال متولد می‌شوند. کمین نشستن برای یک حیوان نیاز به تجزیه و تحلیل منطقی دارد، درست مانند تصمیم‌گیری در مورد این که کدام شرکت تاسیسات عمومی به‌ترین شرایط را ارائه می‌دهد. بنابراین چرا ما مستعد رفتار غیرعقلانی هستیم، و با استدلال‌های ضعیفی که رهبران بدبین ارایه می‌کنند، متقاعد می‌شویم؟

ایران پرسمان

استیون پینکر. عکاس: گراییم روبرتسون/ گاردین
این سوالی است که استیون پینکر در واژه‌های فراوان، به دنبال پاسخ آن در کتاب جدید خود است. پینکر، روان‌شناس شناختی دانشگاه هاروارد، نویسنده تعدادی از آثار بزرگ است که در رویکرد خود به طور پیوسته محبوبیت بیش‌تری پیدا کرده و شاید بحث‌برانگیزتر در حوزه خود باشد. او در کتاب «فرشتگان بهتر از طبیعت ما» از فاش کردن اسرار شناخت و نحوه یادگیری گرامر، او به این نتیجه رسید که خشونت بشریت کم‌تر می‌شود.
این کتاب جنجال فراوانی برانگیخت و پینکر مهربان از سوی کسانی که او را مرد سفیدپوست محصول و مدافع بنگاه‌های علمی می‌دانند، به طور فزاینده‌ای مورد تحقیر قرار گرفت. در این میان، «عقلانیت» پاسخی به این منتقدان، و بازتأییدی بر تفکر انتقادی در برابر حملات به آن نظریه جنجالی ست.
همان‌طور که او می‌نویسد: «جنبش‌های آکادمیک شیک مانند پسانوگرایی... معتقدند که عقل، حقیقت و عینیت ساختارهایی اجتماعی هستند که امتیازات گروه‌های مسلط را توجیه می‌کنند.» مسیر پینکر این است که گرچه ما هرگز نمی‌‌توانیم حقیقت عینی را به طور قطعی مشخص کنیم، با این حال حقیقت عینی وجود دارد و به‌ترین وسیله ما برای نزدیک شدن به آن از طریق فهم عقلانی است.
اما عقلانیت در واقع به چه معناست؟ اساساً، مجموعه‌ای از قوانین و ابزار است که به ما کمک می‌کند تا سوگیری‌ها، تعصب‌ها، هراس‌ها، خرافات و آن‌چه را که پینکر «توهمات شناختی» می‌نامد و بین ما و روشن‌ترین درک ما از واقعیت قرار می‌گیرد از بین ببریم. از جمله این ابزارها می‌توان به دستگاه‌های منطق، احتمالات و استدلال تجربی اشاره کرد.
ذکر چنین عباراتی آقای اسپوک در سریال پیشتازان فضا را به ذهن متبادر می‌کند - کهن‌الگویی از برده خشک و جدی تفکر منطقی. اما پینکر نه خشک است و نه جدی. و در حالی که شوخی‌های او ممکن است خیلی خنده‌دار نباشند، او می‌داند که آن‌چه ما به نظر خنده‌‌دار می‌آید، اغلب چیزی بیش از وارونگی هوشمندانه منطق نیست. یا همان‌طور که یک بار کلایو جیمز منتقد گفت، شوخ‌طبعی فقط رقصیدن عقل سلیم است.
عقل هرگز به اندازه احساسات پرشور نبوده است، و بخش عاشق‌پیشه ما همیشه از افراد پرشور را به افراد عقلانی ترجیح می‌دهد. با این حال، همان‌طور که پینکر از ویلیام جیمز روان‌شناس نقل می‌کند، رومئو نیز مجبور است برای پیدا کردن راهی برای غلبه بر موانع بین خود و ژولیت از ذهن عقلانی خود استفاده کند.
همان‌طور که پینکر اشاره می‌کند، عقلانیت در واقع تنها وسیله‌ای است برای به دست آوردن آن‌چه می‌خواهیم، بنابراین غیرعقلانی‌ترین افراد نیز قادر به انتخاب عقلانی هستند. جایی که همه چیز دشوار می‌شود زمانی است که مغز ما، که برای جست‌وجوی میان‌برهای ذهنی تکامل یافته است، ما را به بیراهه می‌برد - سرنوشتی که به طور مرتب حتی از تیزترین ذهن‌ها نیز دیده می‌شود.
برای نشان دادن این گرایش، پینکر برخی از تله‌ها و مغالطه‌های کلاسیک را در پیش رو می‌گذارد. من آن یکی را دوست دارم که انتخاب بین سه در است که قبلاً در یک مسابقه تلویزیونی آمریکایی نشان داده می‌شد. پشت یکی از درها یک ماشین و پشت دو در دیگر یک بز بود. بعد از این‌که یک شرکت‌کننده در را انتخاب کرد، میزبان یکی از دو در باقی مانده دیگر را باز می‌کرد و یک بز را نشان می‌داد. سپس به شرکت‌کننده فرصت داده می‌شد تا انتخاب درب خود را تغییر دهد.

ایران پرسمان

بیش‌تر شرکت‌کنندگان در انتخاب اصلی خود باقی می‌ماندند، با فرض این‌که این یک وضعیت 50-50 است - فرضی که حتی توسط برخی ریاضی‌دانان برجسته نیز مطرح شده است. اما آن‌ها اشتباه می‌کردند. تغییر دادن در دیگر، شانس شرکت‌کننده در برنده شدن خودرو را از یک به سه به یک به دو افزایش می‌داد. ما برای محاسبه این واقعیت اساسی احتمالات تلاش می‌کنیم. اما تصور کنید که هزار در وجود داشت، و شما یکی را انتخاب کرده بودید، و سپس 998 تا به سوی بزها باز می‌شد. آیا هنوز به جای انتخاب در باز نشده دیگر، به انتخاب اصلی خود پایبند می‌ماندید؟
چگونه یک بازی فکری مسابقه تلویزیونی در زندگی واقعی کاربرد دارد؟ زیرا ما با اتکا به عادت و شهود و ترس از تغییر، دائماً به نتایج نادرست می‌رسیم. پینکر می‌گوید، جنبش ضدواکسن نمونه‌ای است که بر واکنش‌های بسیار نادر نسبت به واکسن‌ها متمرکز شده و پیامدهای بسیار شایع عدم مصرف واکسن را نادیده می‌گیرد.
همین امر در مورد ظهور پوپولیسم نیز صدق می‌کند. شخصی مانند دونالد ترامپ تقریبا هر بار که دهان خود را باز می‌کند دروغ می‌گوید و متناقض‌گویی می‌کند، با این حال کشش احساسی به او غالبا بر کاستی‌های منطقی او غلبه می‌کند.
مخالفت با منطق شخصی پینکر دشوار است، با این وجود همیشه یک روح در ماشین وجود دارد: آن انگیزه‌ها و غرایزی که به تحریف واقعیت کمک می‌کند. احتمال مرگ ما در حین رانندگی بسیار بیش‌تر از هنگام پرواز است، اما این آگاهی، اگر بخواهیم عصبیت ترس از پرواز را کاهش دهد، بسیار اندک می‌نماید. با این حال، در نهایت، عقلانیت تنها چیزی است که داریم تا از سقوط جهان به آشوب یا استبداد جلوگیری کنیم. شما نمی‌توانید علیه آن استدلال کنید – به جز با وسایل عقلانی، که می‌تواند خودشکن باشد. با این وجود، دست کم گرفتن جذابیت غیرعقلانیت، عقلانی نخواهد بود.
شناسنامه کتاب
Rationality: What It Is, Why It Seems Scarce, Why It Matters, by Steven Pinker, Viking, September 28, 2021, 432 pages.

لینک کوتاه:
https://www.iranporseman.ir/Fa/News/333008/

نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield
مخاطبان عزیز به اطلاع می رساند: از این پس با های لایت کردن هر واژه ای در متن خبر می توانید از امکان جستجوی آن عبارت یا واژه در ویکی پدیا و نیز آرشیو این پایگاه بهره مند شوید. این امکان برای اولین بار در پایگاه های خبری - تحلیلی گروه رسانه ای آریا برای مخاطبان عزیز ارائه می شود. امیدواریم این تحول نو در جهت دانش افزایی خوانندگان مفید باشد.

ساير مطالب

تفال/ هواخواه توام جانا و می‌دانم که می‌دانی

تقویم تاریخ/ درگذشت نلسون ماندلا ، رییس جمهور سابق آفریقای جنوبی

سرقت موبایل در شهریار

اضافه شدن 98 رده سلولی و نمونه بافتی به کلکسیون‌ بانک سلول‌های انسانی و جانوری

جای متخصصان علوم انسانی در مدیریت آب خالی است

درخشش کانون کتابخوانی دانشگاه گلستان در جشنواره رویش

تاثیر خویشاوندی در سبک نوشتاری/ تحقیق دانشگاه ایرلندی درباره آثار ادبی خواهران برونته

نماینده پیشین مجلس: تیم مذاکره کننده ایران در برابر آمریکا مقاومت کنند

تشریح عملکرد صد روزه دولت سیزدهم؛ از واکسیناسیون تا مذاکرات احیای برجام

رایزنی مسجدی با وزیر دادگستری عراق درباره مبادله زندانیان

رشادت حاج‌قاسم برای پایان «360 درجه محاصره»

نظر یوسفیان ملا درباره بازدیدهای رئیس‌جمهور: بدعت خوب و مبارکی است

عضو کمیسیون امنیت ملی: آمریکا به دنبال وقت کشی در مذاکرات است

اصلاح قانون انتخابات شوراها در دستور کار مجلس

دلیل نارضایتی اروپا و آمریکا از اسناد پیشنهادی ایران در مذاکرات

وزیر دفاع آمریکا: چین در پی ایجاد سامانه سه‌گانه اتمی است

کاخ سفید: بایدن و پوتین روز سه‌شنبه تماس تصویری خواهند داشت

تاکید پنتاگون بر آمادگی برای دفاع از اوکراین

فایننشال تایمز: ریاض با بازگشت سفیرش به بیروت موافقت کرده است

بیانیه کشورهای غربی درباره "اعدام های دسته جمعی" طالبان

ترکیه بار دیگر خواستار میانجی گری در روابط روسیه و اوکراین شد

فرانسه طرحی برای کاهش تنش در روابط عربستان و لبنان ارائه کرد

پاکستان هم عربستان را دوشید

گام‌های رو به جلوی دولت برای اصلاح ساختار بودجه

صفر تا صد پایین آمدن تابلوی نام 4 نویسنده معروف

آیین گرامیداشت روز جهانی معلولان

تفال/ من ترک عشق شاهد و ساغر نمی کنم

تقویم تاریخ/ تشکیل اولین کنفرانس اسلامی فلسطین در تهران

حکمت/ اینگونه نماز بخوانیم

با ارزش‌ترین سنگ‌های قیمتی کمیاب در جهان

4گوشه دنیا/ کشف اسکلت مرد 2000 ساله با کیف چرمی در ایتالیا!

نجات جان ماهی گرفتار در کیسه پلاستیکی

لحظه زیبای خارج شدن پروانه از پیله

لحظه هولناک سقوط و ریزش دروازه سد

دعوای موش و گربه بر سر غذا

گوناگون/ جنس پوست دایناسورها و جانوران ماقبل تاریخ چگونه بود؟

سقوط عجیب یک آمبولانس وسط اتوبان!

وقتی هر کاری میکنی ولی بچه نمیترسه!

گوناگون/ تاثیر نام افراد بر شخصیت آن‌ها

اقدام فرد مظنون به سرقت در فروشگاه پس از بلند شدن صدای آژیر

مهارت زندگی/ استارت تراکتور درونی‌ات را بزن!

ساخت ساحل مصنوعی شهر «ژوهای» چین

تصادف خودروها هنگام انجام حرکات نمایشی!

4گوشه دنیا/ منفجر کردن همسایه در آسانسور!

مثل آدم بزرگ ها حل می کنه!

شکار با عقاب در قزاقستان

وقتی حتی چمدوناشونم صف و نوبت رو رعایت می‌کنن!

4گوشه دنیا/ هواپیمایی خاص با ویژگی‌های منحصر بفرد

شکار «کاپی بارا» توسط مار!

حرکت آهسته سوختن لامپ