ایران پرسمان - ایسنا / سفیر پیشین ایران در ونزوئلا درباره میزان داراییهای ایران در ونزوئلا و اینکه تکلیف آنها در آینده چه میشود، گفت: رابطه اقتصادی ایران با ونزوئلا در سه بخش است. نخست توافقاتی است که در زمینه عدم مالیات مضاعف و یا توافقات گمرکی و تجارت آزاد نوشته شده است؛ اینها همه به قوت خود باقی بوده و معتبر است. نوع دیگر روابط اقتصادی ما با کاراکاس مربوط به پروژههایی است که ایران در آنجا اجرا کرده و مشهورترین آن خانهسازی، تراکتورسازی و خودروسازی است. در زمینه خانهسازی، یک شرکت خصوصی حدودا ۲۰ هزار مسکن در آنجا ساخته و تمام پول خود را گرفته و بازگشته و حتی در مصاحبهای رئیس این شرکت گفته بود چیزی بین ۳۵۰ تا ۴۰۰ میلیون دلار سودشان بوده است. هزاران مهندس ایرانی در آنجا مشغول به کار شدند، ارز خارجی گرفتند و یا یک زبان خارجی یاد گرفتند.در مورد تراکتورسازی نیز یک کارخانه مدرن آمریکایی در این کشور وجود داشت که از مدتها قبل تعطیل شده بود و یک شرکت ایرانی در ازای انتقال تکنولوژی و کار قراردادی تنظیم کرد و توانست ۵۱ درصد کارخانه را تحویل بگیرد و تا امروز هزاران تراکتور آنجا ساخته شده و پول آنها هم گرفته شده است. در ارتباط با خودروسازی پروژهای داشتیم که «سمند» و «پراید» تولید شد و هزاران خودرو فروخته شد. راهاندازی کارخانه آرد، لبنیات و یا سیمان هم از دیگر پروژههایی بود که انجام شد، اما این کارخانهها کاملا متعلق به ونزوئلا بود. علاوه بر این، کارهای بازرگانی هم انجام شد. مواردی هم مانند ساخت کشتی نفتکش اقیانوسپیما مانده که دو کشتی ساخته شده و پول آنها را گرفتیم، دو مورد هم باقی مانده است. در هر حال اخبار فیک منتشر میشود که مثلا ایران ۸ میلیارد دلار طلب دارد؛ این رقمها به هیچوجه صحت ندارد، گرچه مقداری حساب و کتاب انجامنشده وجود دارد.
خصومت ایالات متحده آمریکا با کشورهای آمریکای لاتین از جمله ونزوئلا سابقهای طولانی دارد، از آنجاییکه آمریکا این منطقه را حیاط خلوت خود قلمداد میکند و در هر برههای و از هر زمانی برای دستاندازی به منابع این کشورها و سلطه بر آنها استفاده میکند. سیاستهای سلطهجویانه آمریکا بعد از روی کار آمدن دوباره «دونالد ترامپ» در واشنگتن محدود به یک کشور و دو کشور نبوده؛ از پاناما گرفته تا دخالت در کشورهای غرب آسیا و در آخرین اقداماتش طی سه ماه گذشته نیز با ادعای مبارزه با مواد مخدر و تروریسم، ونزوئلا را مورد هدف قرار داده است.
در این مدت شاهد حضور نیروهای نظامی آمریکا اعم از انسانی و تجهیزات نظامی از جمله زیردریاییها و ناوها در منطقه کارائیب بودیم. تنشهای میان واشنگتن و کاراکاس تا مرحلهای پیش رفت که آمریکا حمله نظامی خود را در سوم ژانویه به این منطقه از آمریکای لاتین انجام داده و در پی آن اقدام به ربایش «نیکلاس مادورو» رئیسجمهور ونزوئلا و «سیلیا فلورس» همسرش کرد.
این حملات و اقدامات آمریکا در حالی اتفاق افتاد که کمتر از ۲۴ ساعت قبل از آن ونزوئلا اعلام آمادگی کرده بود که آماده مذاکره با آمریکا در زمینه مبارزه با قاچاق مواد مخدر است.
در همین ارتباط دولت ونزوئلا در بیانیهای که از سوی وزیر خارجه این کشور اعلام شد، حملات صورتگرفته علیه این کشور را تجاوزی آشکار و نقض صریح منشور سازمان ملل توصیف کرده و هشدار داد که این اقدامات، صلح و ثبات بینالمللی را تهدید میکند.
وزیر خارجه ونزوئلا همچنین بیان کرد که دولت این کشور قاطعانه هرگونه حمله به خاک کشور را رد میکند و تأکید دارد که این عملیات نظامی، تلاشی برای تغییر نظام حاکم است؛ تلاشی که به گفته این مقام همانند همه تلاشهای گذشته شکست خواهد خورد.
تجاوز آشکار آمریکا به خاک ونزوئلا علاوه بر اینکه نقض قوانین بینالمللی به شمار میرود، با واکنشهای بسیاری از کشورهای مختلف جهان از جمله کوبا، بولیوی، برزیل، چین، روسیه، ایران و حتی کشورهای اروپایی مانند اسپانیا مواجه شده است. این کشورها معتقدند اگر جلوی اقدامات تجاوزکارانه آمریکا گرفته نشود، اقدامات واشنگتن ادامه پیدا خواهد کرد.
نشست شورای امنیت سازمان ملل بهمنظور بررسی تجاوز و حمله نظامی آمریکا به ونزوئلا به فاصله سه روز از این اتفاقات تشکیل شد. نماینده سازمان ملل در بیانیهای که به نقل از «آنتونیو گوترش» دبیرکل سازمان ملل قرائت شد، تأکید کرد که در جریان تهاجم آمریکا به خاک ونزوئلا، «قوانین بینالمللی رعایت نشده است».
«ایوان خیل» وزیر امور خارجه ونزوئلا همچنین در پیامی عنوان کرد که «یک بار دیگر، حقیقت در شورای امنیت سازمان ملل متحد پیروز شد.» او همچنین در کانال تلگرامی خود نوشت: «ونزوئلا به یک پیروزی آشکار و مشروع دست یافت. جامعه بینالمللی اذعان کرد که حمله انجامشده در ۳ ژانویه عملی مغایر با قوانین بینالمللی، نقض منشور سازمان ملل، قوانین بشردوستانه و حقوق بشر و همچنین حمله مستقیم به مصونیت رئیسجمهور بوده است.»
همچنین مادورو و همسرش ظهر دوشنبه بهوقت محلی وارد دادگاه نیویورک شدند. مادورو در این دادگاه گفت: «من رئیسجمهور ونزوئلا هستم، خودم را اسیر جنگی میدانم و من در خانهام در کاراکاس دستگیر شدم.»
او ضمن رد اتهامات وارده گفت: «من بیگناهم، من مرد شریفی هستم، من رئیسجمهور هستم.»
در حال حاضر «دلسی رودریگز» معاون مادورو بهعنوان سرپرست ریاستجمهوری سوگند یاد کرده است.
هدف اصلی آمریکا ربایش مادورو به شیوه «مانوئل نوریهگا» بود
«احمد سبحانی» سفیر سابق جمهوری اسلامی ایران در ونزوئلا در گفتوگو با ایسنا در تحلیل خود نسبت به پیامدهای اتفاقات اخیر در ونزوئلا گفت: ترامپ از چند ماه قبل با گسیل نیروهای نظامی وسیع و زیردریاییها و حتی از نوع اتمی و همچنین تجهیزات وسیع وارد منطقه شده و هدف خود را با عنوان مبارزه با مواد مخدر و نارکوتروریسم دنبال کرد. به یاد دارم همان زمان گفتم امکان حمله تمامعیار به ونزوئلا وجود ندارد، هدف اصلی نفت است، آقای ترامپ بلوف میزند.
وی افزود: دو ماه پیش نیز گفتم هدف اصلی آمریکاییها ربایش مادورو به شیوهای است که آقای مانوئل نوریهگا (رهبر نظامی پاناما) را در سال ۱۹۸۹ دزدیدند، حتی با قصد ارعاب و تهدید مادورو را تحت فشار قرار دادند تا از کشور خارج شود، اما مادورو ایستاد و قبول نکرد. در نتیجه آمریکاییها دچار مشکل شده و برنامه آنها تغییر کرد، زیرا تصور میکردند همانطور که در گذشته وقتی آمریکای لاتین و یا هر کشوری را در دنیا تهدید کردهاند حکومت تغییر کرده اما اینها ایستادند و آمریکاییها ناچار شدند موضوع ربایش را که در برنامهشان قرار داشت، در اولویت قرار دهند.
این دیپلمات پیشین کشورمان همچنین بیان کرد: از گذشته نیز برای دادن اطلاعاتی در ارتباط با آقای مادورو ۲۵ میلیون دلار جایزه تعیین کرده بودند که این جایزه را دو برابر کرده و به ۵۰ میلیون دلار افزایش دادند.
سبحانی با بیان اینکه «سازمان اطلاعاتی آمریکا (سیا) به همراه موساد عملیات وسیعی را در ونزوئلا انجام دادند»، گفت: جهت آشنایی با جامعه ونزوئلا لازم است بگویم، انجمن صهیونیستها و اسرائیلیهای ونزوئلا رسماً تابلودار در این کشور مشغول به کار هستند و بسیار هم فعال عمل میکنند، بنابراین در اختیار گرفتن جاسوس و یا آدمفروش در درون دولت ونزوئلا مسأله سخت و پیچیدهای نبوده است. در گذشته نیز چند نفر از مقامات سطح بالا و درجه یک اطلاعاتی و امنیتی ونزوئلا توسط آمریکاییها خریداری شده بودند، بنابراین در سوم ژانویه با عملیاتی که چند ماه روی آن تمرین کرده بودند، با استفاده از نیروهای جاسوس و خودفروخته که در قبال پول حاضر شدند به کشورشان خیانت کنند، حمله کرده و رئیسجمهور این کشور را دستگیر کردند.
جنگی در ونزوئلا شکل نگرفت، یک عمل تروریستی انجام شد
وی در ادامه تصریح کرد: در حقیقت جنگی در ونزوئلا اتفاق نیافتاد، یک عمل تروریستی با ایجاد رعب و وحشت و هدف قرار دادن برخی از زیرساختهای ونزوئلا که توانست افکار عمومی و ذهن مقامات را گسیل دهد، آن هم در روزی که شهر تقریباً در تعطیلی مطلق بود با عملیات سایبری سیستم برق را قطع کرده و توانستند رئیسجمهور را بدزدند؛ کاری که نظم جهانی را به چالش میکشد. طبق منشور سازمان ملل روسای حکومتها مصونیت دارند اما برحسب تصادف آمریکا عضو دائم شورای امنیت سازمان ملل است ولی این کار را انجام داد.
سفیر پیشین کشورمان در ونزوئلا همچنین در بخش دیگری از این گفتوگو اظهار داشت: بدتر از مسأله ربایش مادورو، ترامپ با صراحت اعلام کرد که برای نفت ونزوئلا این اقدامات را انجام دادند یعنی بحثهای قبلی را رسماً کنار گذاشتهاند و ترامپ میگوید نفت ونزوئلا برای آنهاست، به عبارتی برگشتیم به تئوری مونرو حتی «دونرو» نیز به آن گفتهاند یعنی دونالد ترامپ بالاتر از آنچه وجود دارد، عمل کرده است. در واقع با این اقدام نظم جهانی که با ایجاد سازمان ملل شکل گرفته بود، این نظم بهم ریخته است و اوضاع جهانی آماده دیدن تحولات جدید است.
سبحانی در ادامه اظهار داشت: حتی شاهد هستیم ترامپ متحدین خود در ناتو را تهدید میکند، وقتی به قطب شمال و گرینلند میآید، آنها را جزو قلمرو آمریکا میداند، در مورد پاناما و مکزیک نیز همینطور اظهار نظر دارد. به نظر اکنون شرایط آرامش قبل از طوفان است و حوادث دیگری ممکن است در آینده در این جامعه جهانی اتفاق بیافتد.
مادورو از محبوبیت خوبی برخوردار است
این دیپلمات پیشین کشورمان در ادامه این گفتوگو در پاسخ به این سؤال که «بهرغم تبلیغات آمریکاییها مبنی بر اینکه مادورو محبوبیتی در ونزوئلا ندارد، اما راهپیمایی بزرگی در کاراکاس انجام شد، آینده این تحولات را چگونه ارزیابی میکنید؟»، اظهار داشت: اکنون آمریکاییها در حرفزدن هیچ حیثیتی ندارند، این مسأله در ارتباط با مادورو نیست که بگویند محبوبیت دارد یا خیر، در ارتباط با مهمترین متحد خودشان در ونزوئلا نیز همینطور هستند. جایزه صلح نوبل را به «ماریا ماچادو» که فردی جنگطلب و رهبر اپوزیسیون است، دادند اما دیدیم نتیجه چه شد.
وی خاطرنشان کرد: ونزوئلا جامعه دوقطبی است و بخش مهمی از جامعه طرفدار دولت هستند. در نظر داشته باشیم قبل از چاوز جامعه دو قطبی بود ولی همه با هم زندگی میکردند. میلیونها نفر در ونزوئلا حتی شناسنامه و هویت نداشتند، چاوز آمد به این آدمها هویت داد و ادامه نهضت آقای چاوز به مادورو رسید و همان جماعت همچنان طرفدار چاوز و نهضت او و مادورو هستند. حتی در انتخابات سال گذشته شهرداریها و استانداریها چون با انتخاب رأی مستقیم مردم انجام میشود، طرفداران دولت برنده شدند.
سفیر پیشین ایران در کاراکاس ابراز عقیده کرد: مادورو از محبوبیت خوبی برخوردار است؛ طرفداران دولت و نهضت چاوز که در آقای مادورو متبلور شده جمعیت متحدی هستند که همچنان پای کار در ونزوئلا ماندهاند.
دادگاه محاکمه مادورو، پوششی برای اقدامات آمریکاست
این دیپلمات پیشین کشورمان همچنین درباره برگزاری دادگاه محاکمه مادورو در آمریکا نیز اظهار داشت: آمریکاییها دنبال پوششی هستند و آن پوشش هر چیزی میتواند باشد برای اینکه اقدامات جنایتکارانهشان را توجیه کند. آنها خلاف منشور سازمان ملل یک رئیس حکومت را دزدیدهاند و اگر در دنیا باب شود، بسیار خطرناک خواهد بود.
وی افزود: لذا در دادگاهی که برگزار شده، قطعاً یک دادگاه نمایشی است و از طرف دیگر شورای امنیتی که یک عضو دائم آن آمریکاست، خود متهم این قصه است و دیگر نمیشود به شورای امنیت اعتماد داشت. در گذشته نیز نقش شورای امنیت خیلی بالا نبوده اما به هر حال نظمی وجود داشته و دنیا و از جمله ما نیز پذیرفته بودیم. اما امروز وقتی یکی عضو شورای امنیت آمریکا است، خیلی نمیشود امیدوار بود جز اینکه یکسری از کشورها محکوم کرده و یکسری هم با شدت بیشتری محکوم کردند، خیلی چیزی از این در نخواهد آمد.
آمریکا به نوکرهای خودش وفادار نمیماند
سبحانی در ادامه درباره مواضع ترامپ بعد از حمله به ونزوئلا و همچنین اظهاراتش درباره خانم ماچادو گفت: اولا باید گفت آمریکا با نوکرهای خودش و کسانی که به او وفادار بودند به هیچوجه وفادار نمیماند. زلنسکی را دیدیم که فقط برای پیوستن به ناتو چه بلایی سرش آمد و چطور آمریکا او را تحقیر کرد. در مورد خانم ماچادو هم همین اتفاق افتاد؛ او چند روز پیش مصاحبه کرده و گفته بود نجاتبخش ما آقای ترامپ است و جایزه صلح خود را به ترامپ داده بود. اما ترامپ با بیان زنده شدن تئوری مونرو تأکید بر این دارد اروپاییها نباید هیچ نقشی در آمریکای لاتین داشته باشند و آمریکای لاتین حیاط خلوت ایالات متحده است. از اینرو ماچادو با اروپاییها تماسهای زیادی داشت و ماچادو هم فعلا از نظر ترامپ کنار گذاشته شده است.
روبیو در رادیکال کردن ترامپ شریک است
سفیر پیشین کشورمان در کاراکاس در ارتباط با نقش روبیو وزیر خارجه آمریکا در تحولات ونزوئلا نیز اظهار داشت: روبیو از یک خانواده کوباییتبار است که به آمریکا پناهنده شده بودند و کینهای از حکومت انقلاب کوبا و دوست آن، ونزوئلا دارد و از اینرو در رادیکال کردن مواضع ترامپ نیز شریک است.
آمریکاییها از اینکه ونزوئلا بههم بریزد، نگران هستند
وی همچنین درباره نقش خانم دلسی رودریگز در تحولات اخیر و اینکه به نظر میرسد آمریکاییها قصد دارند با او کار کنند در حالیکه او بر آزادی مادورو تأکید دارد، گفت: آمریکاییها از اینکه ونزوئلا بهم بریزد، نگران هستند. نمیدانند اگر چنین شود چه اتفاقی خواهد افتاد، خودشان نمیتوانند حضور داشته باشند و قطعا این منطقه باتلاقی خواهد بود و ممکن است جنگ داخلی شود. اگر این اتفاق افتد قطعا نیروهای طرفدار دولت توانایی بیشتری برای سرکوب دارند. بهخاطر همین فعلا این را برای خود پیروزی بزرگ تلقی کردهاند.
این دیپلمات پیشین کشورمان با بیان اینکه برخی تصور میکنند دولت ونزوئلا سقوط کرده در حالیکه اینگونه نیست، دولت سر کار است و تنها رئیسجمهور دزدیده شده که یک کار غیرقانونی است، اظهار داشت: طبق قانون اساسی ونزوئلا به هر دلیلی رئیسجمهور نتواند کار خود را انجام دهد، معاون او با تأیید مجلس و شورای عالی قضایی میتواند این نقش را به مدت ۳ ماه به عهده بگیرد. ۳ ماه هم تمدید میشود تا انتخابات برگزار کنند.
آمریکاییها مجبور شدند خانم دلسی را قبول کنند
سبحانی ادامه داد: بنابراین عدهای مواضع خانم دلسی رودریگز را سست تعبیر کردهاند، زیرا چند روز قبل نیز با روبیو صحبت کرده و از اینرو ممکن است او به آمریکاییها نزدیک شده باشد. اما دیدیم او در اولین مصاحبهای که داشت خیلی محکم گفت مادورو باید آزاد شود و اگر نشود حتی ما به کار مسلحانه دست میزنیم، رئیسجمهور ما مادورو است. اما در نظر بگیریم آمریکاییها اگر دلسی را نمیخواستند قبول نکنند چه باید میکردند. آمریکاییها نه این آمادگی و نه این توانایی را دارند که بیایند دولت را سرنگون کنند و خودشان مستقر شوند. به همین دلیل مجبور شدند خانم دلسی را قبول کنند. بنابراین مواضع آینده ونزوئلا ظرف یکیدو هفته آینده مشخص میشود که از شوک بیرون آمده و مواضع اصلی خود را اعلام کنند.
آمریکاییها دنبال نفت و انرژی هستند
وی در ادامه این گفتوگو درباره تأثیر تحولات ونزوئلا بر بازار انرژی و نفت در دنیا با توجه به اینکه این کشور بزرگترین ذخایر نفتی در جهان را در اختیار دارد، گفت: دو جنگ خیلی بزرگ در دنیا وجود دارد؛ یکی جنگ تراشههاست و دیگری جنگ نفت و انرژی. بهطور قطع به یقین و ثابت شده ونزوئلا دارای بیشترین ذخایر نفتی دنیا است، اما اکنون تولید نفت بسیار پایین میباشد. اینطور نیست که اگر حتی آمریکا به همه آنچه میخواهد ۱۰۰ درصد برسد و ظرف ۶ ماه تولید را بالا برده و بازار را تحت کنترل خود درآورد.
این دیپلمات پیشین کشورمان خاطرنشان کرد: کاملا واضح است آمریکاییها دنبال نفت و انرژی هستند و ترامپ گفته نفت ونزوئلا به ما تعلق دارد؛ آن را از ما دزدیدهاند و در واقع او میخواهد به نفت ونزوئلا دسترسی داشته باشد. ذخایر نفتی ونزوئلا ۶ برابر آمریکا است و این برای آمریکا مهم است. البته از این طرف اکنون خیلی بازار نفت تکان نخورده و در آینده نزدیک نیز همانطور که گفتم اینطوری نیست که کنترل بهرهبرداری و تولید نفت را در اختیار بگیرند و بتوانند تولید را به ۷-۸ میلیون بشکه برسانند.
امروز ترامپ فقط دشمن ایران نیست، دشمن اروپاییها نیز هست
سبحانی در پاسخ به این سؤال که ترامپ بعد از ونزوئلا، کشورهای کوبا، مکزیک و کلمبیا را مورد هدف قرار داده است، حمله به این کشورها تا چه اندازه محتمل است، گفت: آقای ترامپ یک قمارباز و بلوفزن است. درباره همه کشورها به همین شیوه صحبت کرده، معتقد است آمریکای لاتین حیاط خلوت ما است در حالیکه همه تهدیدش متوجه قاره آمریکا است و یا حتی بهطور مشخص میگوید کاناداییها باید با ما یک ایالت شوند و همچنین کانال پاناما برای ما باشد. همچنین در ارتباط با ایران همان تهدیدهای همیشگی خودش را دارد. اینها کسانی هستند اگر قدرت داشته باشند هر کاری را انجام میدهند، اگر انجام نمیدهند یعنی نمیتوانند.
وی تصریح کرد: در دنیا پدیدهای به نام دلار و دلارهای نفتی داریم. سالها آمریکا با دلار خودش و چاپ کاغذهای بدون پشتوانه در دنیا آقایی کرده اما در همین سال گذشته ارزش دلار به نسبت بقیه ارزها پایین آمد. اگر دلار بشکند شیشه عمر آمریکا میشکند. سؤال اینجاست چرا این اتفاق نمیافتد، چرا حتی چینیها تسریع نمیکنند؟ زیرا بخش مهمی از سرمایهگذاریهای کشورهای دنیا از جمله چین به دلار است و آنها سعی میکنند این وابستگی به دلار را کم کنند.
سفیر پیشین ایران در ونزوئلا همچنین بیان کرد: اکنون آمریکا در وضعیت قوی و پیشتاز. شما هر روز میشنوید که چینیها پدیده و نوآوری جدیدی را ارائه کردهاند، در ارتباط با صنایع نظامی آمریکا دیدیم در جنگ ۱۲ روزه چطور به چالش کشیده شده است. آنها مانند گذشته نیستند، حتی در صنایع سبک که کاملا به چین واگذار کردهاند، در صنایع سنگین نیز که هواپیماسازی آن ها سمبل قدرت بود، امسال ایرباس اروپایی از بویینگ آمریکا پیشی گرفت و مشخص است کشورهای اروپایی شریک تجاریشان را تغییر میدهند. آمریکاییها برای اینکه بتوانند جبران کنند، به خشونت رو می آورند تا کشورهای جهان را بترساند.
وی همچنین افزود: امروز ترامپ فقط دشمن ایران نیست، دشمن اروپاییها نیز است دیدیم چونه رهبران اروپا را وقتی به آمریکا رفته بودند تحقیر کرد، چطور آن ها را پشت در نگه داشت و یا وقتی نشستند از پشت میز با آنها صحبت کرد، اینها موضوعات عادی نیست پیام دارد؛ این مار زخمی وضعیتش رو به رشد است و هر کاری را انجام میدهد اما هر کاری که انجام نداده یعنی نتوانسته است، اگر بتوانند دنیا را به تسخیر خودشان درآورند این کار را انجام میدهند.
آیا چین رو روسیه پشت ونزوئلا را خالی کردند؟
سبحانی درباره اینکه «برخی معتقدند همپیمانان ونزوئلا از جمله چین و روسیه آن طور که باید از ونزوئلا حمایت نکردند. آیا اساسا سیاست این دو کشور رفتن به سمت تقابل نظامی با آمریکا بوده است؟»، گفت: فکر میکنید چه حمایتی باید میکردند؟، عدهای فکر میکنند مانند قرن ۱۸ یا قرن ۱۶ است. به هیچ وجه امروزه جنگها به این شکل نیست. در ارتباط با ایران نیز سوال میکردند. قرار نبود ما بریم به جای ونزوئلاییها بجنگیم گرچه در اصل جنگی صورت نگرفته، یک ربایشی اتفاق افتاده که باید عکسالعملهایی نشان داده شود و این عکسالعملها هنوز کامل نشده است.
این دیپلمات پیشین کشورمان خاطرنشان کرد: این طور نیست که چین سریع وارد شده و اقدام کند، آنها اقدامات خاص خودشان را دارند، روسیه نیز همین طور و یا کشوری مانند کوبا گفته حاضریم جان دهیم. خیلی از کشورها در همان قاره آمریکا اقدام ترامپ را محکوم کردند زیرا خودشان را هدف بعدی میدانند. وقتی آمریکا علیه بریکس موضع گیری میکند؛ برزیل کشوری است که پول ملی بریکس را میخواهد عرضه کند و این چالش و تهدیدی برای دلار است. اما اینکه چه کاری باید انجام دهند، فعلا در مرحله محکومیت این اقدام هستند و ونزوئلاییها نیز این شعار دنبال کردهاند و از همه خواستهاند که مادورو باید آزاد شود. آنها درخواست نکردند که مثلا چین برای مقابله با ترامپ نیرو پیاده کند، لذا ظرف روزهای آینده شاهد اقدامات بیشتری از جامعه جهانی و نیز چین، روسیه، ایران و بقیه کشورها هستیم که بتوانند با یکدیگر بیانیه دهند و فشار سیاسی-اقتصادی بر آمریکا وارد کنند. همچنین دیدیم که اسپانیا و شیلی اخیرا بیانیه محکمی علیه اقدام ترامپ منتشر کردند، لذا فکر میکنم این روند هم بیشتر شود. حتی اروپاییها و فرانسه نیز موضع گیری داشته و این اقدام آمریکا را غیر قابل قبول دانستهاند.
رابطه ایران با ونزوئلا برای امروز و دیروز نیست
این دیپلمات پیشین کشورمان همچنین درباره اینکه جمهوری اسلامی ایران تعامل خود را با این کشور آمریکای لاتین در آینده چطور ادامه دهد، گفت: رابطه ایران با ونزوئلا برای امروز و دیروز نیست. زمانی که بیشترین مخالفتها و درگیریهای سیاسی در ونزوئلا وجود داشت، مهمترین شخصیت اپوزیسیون که کاندیدای ریاستجمهوری در مقابل چاوز بود چند بار علیه ایران صحبت کرد. برایش پیغام فرستادم و یک نفر از طرف ایشان آمد با من صحبت کرد. گفتم رابطه جمهوری اسلامی ایران، رابطه حکومت ایران با چاوز نیست از گذشته هم بوده بعد از این هم ادامه دارد، ما در اوپک شریک هستیم و حتی در خیلی از مجامع با یکدیگر همکار هستیم چه این دولت باشد چه نباشد، ما رابطهمان ادامه دارد.
وی افزود: ما با سایر کشورهای آمریکای لاتین نیز رابطه خوبی داریم اما مثلا با آرژانتین اختلافات سیاسی داریم ولی سفارت ما آنجا برقرار است این طور نیست که سفارت و رابطه با آمریکای لاتین را تعطیل کنیم. در حال حاضر هم سفارت ما در کاراکاس تمام وقت کار می کند، این رابطه ادامه خواهد داشت، هیچ اتفاق بنیادین و تعیین کننده نیافتاده دولت سر کار است.
تکلیف داراییها و روابط اقتصادی ایران و ونزوئلا چه میشود؟
سبحانی درباره میزان داراییهای ایران در ونزوئلا و اینکه تکلیف آنها در آینده چه میشود، اظهار داشت: رابطه اقتصادی ایران با ونزوئلا در سه بخش است. نخست توافقاتی است که در زمینه عدم مالیات مضاعف و یا توافقات گمرکی و تجارت آزاد نوشته شده است؛ اینها همه به قوت خود باقی بوده و معتبر است. نوع دیگر روابط اقتصادی ما با کاراکاس مربوط به پروژههایی است که ایران در آنجا اجرا کرده و مشهورترین آن خانهسازی، تراکتورسازی و خودروسازی است. در زمینه خانهسازی، یک شرکت خصوصی حدودا ۲۰ هزار مسکن در آنجا ساخته و تمام پول خود را گرفته و بازگشته و حتی در مصاحبهای رئیس این شرکت گفته بود چیزی بین ۳۵۰ تا ۴۰۰ میلیون دلار سودشان بوده است. هزاران مهندس ایرانی در آنجا مشغول به کار شدند، ارز خارجی گرفتند و یا یک زبان خارجی یاد گرفتند.
سفیر پیشین کشورمان در ونزوئلا همچنین بیان کرد: در مورد تراکتورسازی نیز یک کارخانه مدرن آمریکایی در این کشور وجود داشت که از مدتها قبل تعطیل شده بود و یک شرکت ایرانی در ازای انتقال تکنولوژی و کار قراردادی تنظیم کرد و توانست ۵۱ درصد کارخانه را تحویل بگیرد و تا امروز هزاران تراکتور آنجا ساخته شده و پول آنها هم گرفته شده است.
سبحانی یادآور شد: در ارتباط با خودروسازی پروژهای داشتیم که «سمند» و «پراید» تولید شد و هزاران خودرو فروخته شد. راهاندازی کارخانه آرد، لبنیات و یا سیمان هم از دیگر پروژههایی بود که انجام شد، اما این کارخانهها کاملا متعلق به ونزوئلا بود. علاوه بر این، کارهای بازرگانی هم انجام شد. مواردی هم مانند ساخت کشتی نفتکش اقیانوسپیما مانده که دو کشتی ساخته شده و پول آنها را گرفتیم، دو مورد هم باقی مانده است. در هر حال اخبار فیک منتشر میشود که مثلا ایران ۸ میلیارد دلار طلب دارد؛ این رقمها به هیچوجه صحت ندارد، گرچه مقداری حساب و کتاب انجامنشده وجود دارد.
اعضای دائم شورای امنیت دچار شکاف شدهاند
وی درباره موضع کشورها نسبت به تحولات اخیر در ونزوئلا نیز اظهار داشت: قطع به یقین یک عضو دائم شورای امنیت که آمریکا باشد منشور سازمان ملل را زیر پا میگذارد. اعضای دائم شورای امنیت دچار شکاف شدهاند؛ چین و روسیه یک طرف، فرانسه، انگلیس و آمریکا هم در طرف دیگر که در این سه کشور هم شکافهایی در حال ایجاد شدن است. فکر میکنم نظم جهانی که وجود داشته تقریبا فروپاشیده و باید دنبال نظم جدیدی باشیم. اکنون میبینیم این شکاف اتفاق افتاده و چین و روسیه دیگر همموضع با آمریکا نیستند، شاید در آینده نزدیک فرانسه نیز همموضع با آمریکا نباشد.
سبحانی در پایان بیان کرد: با توجه به اتفاقات رخداده، کشورهای مختلف موضعگیری کردند. تنها رژیم غاصب صهیونیستی است که صراحتا اظهار خوشحالی کرد و البته آرژانتین که رئیسجمهور آن مواضعی به نفع ترامپ داشته است. سایر کشورها یا سکوت کرده و یا موضعگیری داشتهاند. تصور میکنم در طول روزهای آینده بلوکهای اقتصادی-سیاسی بیشتری موضعگیری کرده و اقدام آمریکا را محکوم میکنند.