ایران پرسمان - یک شاعر گفت: زبان فارسی خط مقدم فرهنگ و هویت ماست و پاسداری از آن به معنای حفاظت از یکی از مهمترین سنگرهای تمدنی کشور است.
به گزارش خبرنگار مهر، نشست اهالی زبان و ادبیات فارسی با حضور اسماعیل بقایی، ناصر فیض، میلاد عرفانپور و جمعی از اهالی ادبیات و رسانه در سالن طاهره صفارزاده حوزه هنری انقلاب اسلامی برگزار شد.
میلاد عرفانپور در نشست صمیمانه اهالی زبان و ادبیات فارسی با اشاره به جایگاه زبان فارسی در عرصه فرهنگی و تمدنی گفت: زبان فارسی خط مقدم فرهنگ و هویت ماست و پاسداری از آن به معنای حفاظت از یکی از مهمترین سنگرهای تمدنی کشور است.
وی افزود: شاید در نگاه سطحی، اهمیت راهبردی زبان فارسی کمتر دیده شود، اما اهالی فرهنگ و ادبیات بهخوبی میدانند که این زبان چه جایگاهی در حفظ هویت تاریخی و فرهنگی ایران دارد. اگر نسبت به زبان فارسی غفلت شود، به تدریج دیگر مؤلفههای فرهنگی و هویتی نیز آسیب خواهند دید.
عرفانپور با اشاره به واکنش شاعران به جنگ ۱۲ روزه و جنگ رمضان اظهار کرد: از آغاز جنگ ۱۲ روزه تاکنون هزاران شعر در این زمینه سروده شده که بخشی از آنها گردآوری و انتخاب شدهاند. به گفته او، شاعران فارسیزبان در این مقطع نیز مانند دورههای مختلف تاریخی، در خط مقدم حفظ زبان فارسی و میراث فرهنگی ایستادهاند.
این شاعر همچنین به جایگاه شعر در نگاه رهبر شهید انقلاب اشاره کرد و گفت: رهبر شهید انقلاب بارها بر اهمیت راهبردی شعر و زبان فارسی تأکید کردهاند و دیدارهای سالانه ایشان با شاعران نیز صرفاً دیداری فرهنگی یا ذوقی نبوده، بلکه نگاهی راهبردی به مسئله زبان و ادبیات در آن وجود داشته است.
وی در پایان ابراز امیدواری کرد که توجه به زبان فارسی در همه سطوح فرهنگی و سیاسی کشور گسترش پیدا کند و زمینه برای بالندگی بیشتر این زبان فراهم شود.
زبان فارسی بخشی از هویت فرهنگی ماست
ناصر فیض در این نشست با اشاره به اهمیت پاسداشت زبان فارسی گفت: چند سال پیش تصمیم گرفته شد که در مجموعه «سرو سیمین» توجه ویژهای به موضوع زبان فارسی صورت بگیرد. بر همین اساس، مقرر شد این پاسداشت به افرادی تعلق بگیرد که اگرچه شغل اصلیشان زبان و ادبیات فارسی نیست، اما دغدغه حفظ و گسترش این زبان را دارند.
وی افزود: تندیس «سرو سیمین» تاکنون به افرادی اهدا شده که در حوزه ترویج زبان فارسی و انتقال اندیشه به این زبان تأثیرگذار بودهاند. به گفته او، اهمیت زبان فارسی تنها در حوزه ادبیات خلاصه نمیشود، بلکه این زبان نقش مهمی در ایجاد ارتباط فرهنگی و انتقال مفاهیم دارد.
این شاعر ادامه داد: زبان فارسی زمانی میتواند جایگاه خود را حفظ کند که نسبت به آن دقت و حساسیت بیشتری وجود داشته باشد. اگر این زبان تضعیف شود، بخشی از هویت فرهنگی ما نیز آسیب خواهد دید.
فیض همچنین با اشاره به برنامههای برگزارکنندگان این نشست گفت: تصمیم گرفتهایم در سطح کشور توجه ویژهای به موضوع پاسداشت زبان فارسی داشته باشیم و این مسئله را بهصورت جدی دنبال کنیم.
اهالی فرهنگ باید بر حفظ وحدت و زبان فارسی تمرکز کنند
یوسفعلی میرشکاک در نشست صمیمانه اهالی زبان و ادبیات فارسی با اشاره به جایگاه زبان فارسی در هویت فرهنگی ایران گفت: زبان فارسی بخش مهمی از هویت تاریخی و فرهنگی ما را شکل میدهد و بسیاری از شئون فرهنگی و اجتماعی کشور در این زبان تجلی پیدا کرده است.
وی با اشاره به شرایط سیاسی و بینالمللی کشور افزود: حفظ زبان و فرهنگ فارسی در شرایط امروز، با وضعیت کشور در عرصههای مختلف از جمله دیپلماسی و تحولات منطقهای پیوند خورده است و همه فعالان فرهنگی و هنری باید نسبت به این مسئله حساس باشند.
میرشکاک همچنین از شاعران، نویسندگان و هنرمندان خواست در شرایط کنونی بر مسئله وحدت و حمایت از مردم و کشور تمرکز کنند و گفت: با وجود مشکلات اقتصادی و فشارهای اجتماعی، مردم همچنان پای کار کشور ایستادهاند و جامعه فرهنگی نیز باید در کنار مردم و نهادهای رسمی کشور نقش خود را ایفا کند.
این شاعر ادامه داد: رسانهها گاهی نمیتوانند پیچیدگی شرایط و ابعاد واقعی تحولات را بهدرستی منتقل کنند، در حالی که وضعیت منطقه و جهان با سرعت در حال تغییر است و ضرورت همدلی و انسجام بیش از گذشته احساس میشود.
وی در پایان تأکید کرد: زبان فارسی و میراث ادبی ایران نیازمند توجه و حفاظت مستمر است و حفظ این میراث در گرو همبستگی و توجه جدی اهالی فرهنگ و هنر خواهد بود.
زبان فارسی باید با جهان امروز و فضای مجازی هماهنگ شود
سیدعلی میرفتاح، شاعر، در این نشست با اشاره به جایگاه زبان فارسی گفت: برای پرهیز از تکرار مباحثی که درباره اهمیت زبان فارسی مطرح شد، ترجیح میدهم به مسئله دیگری اشاره کنم. زبان فارسی اگرچه پشتوانهای تاریخی، عرفانی و ادبی دارد، اما امروز با مسائل و چالشهای متعددی روبهروست و باید بتواند خود را با شرایط جدید هماهنگ کند.
وی افزود: بخشی از مشکل به این بازمیگردد که زبان فارسی هنوز نتوانسته بهطور کامل با فضای مجازی و اقتضائات رسانهای امروز هماهنگ شود، یا شاید ما در این زمینه بهدرستی عمل نکردهایم. در حالی که ادبیات فارسی ظرفیت بالایی برای ایجاد تفاهم، انتقال معنا و شکلدادن به استعارههای فرهنگی دارد، از این ظرفیت آنگونه که باید استفاده نشده است.
میرفتاح با تأکید بر نقش رسانهها در این زمینه اظهار کرد: هنوز در حوزه رسانه و استفاده از ظرفیتهای ادبیات فارسی جای کار بسیاری وجود دارد. با این حال، در جریان رخدادها و تحولات اخیر، نوعی هماهنگی و همافزایی در بخشهای مختلف شکل گرفته که قابل توجه است و به نظر میرسد این انسجام، فراتر از برنامهریزیهای معمول، به نوعی حاصل همدلی و همراهی جمعی باشد.
قدرت زبان در صداقت و صراحت آن است
وحید یامینپور، نویسنده، در این نشست با اشاره به جایگاه زبان در عرصه دیپلماسی گفت: زبان دیپلماسی بهطور سنتی زبانی پیچیده، غیرمستقیم و همراه با ملاحظات فراوان بوده است، اما آنچه امروز اهمیت پیدا کرده، حرکت جهان به سمت صراحت و ارتباط مستقیمتر است.
وی افزود: ارزش زبان در آن است که بتواند صادقانه و روشن با مخاطب سخن بگوید. اگر زبان مستقیم باشد، نشان میدهد که حقیقت و صداقت در آن حضور دارد. قدرت یک سخن نیز از همین صراحت، دلسوزی برای انسان و توجه به حقیقت ناشی میشود.
یامینپور ادامه داد: امروز در برخی مواضع و سخنرانیها شاهد نوعی صراحت و استقامت در بیان هستیم که میتواند نشانهای از همین رویکرد باشد؛ رویکردی که تلاش میکند زبان را به ابزاری برای بیان روشن حقیقت و ارتباط صادقانه با مخاطب تبدیل کند.
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه، در این نشست با بیان اینکه از حضور در این جمع «به شدت غافلگیر» شده است، گفت: این اتفاق نشان میدهد که زبان فارسی تا چه اندازه برای حاضران و برای جامعه فرهنگی اهمیت دارد؛ زبانی که بخشی از «روح ایرانی» است و همین روح، ایران را در طول هزاران سال حفظ کرده و استمرار بخشیده است. ما میتوانیم با قوت بگوییم که با همین روحیه و همین پشتوانه فرهنگی پیش خواهیم رفت.
وی با اشاره به جایگاه زبان فارسی افزود: زبان فارسی صرفاً یک زبان نیست، بلکه بخشی از هویت و دارایی تمدنی ماست. استفاده از این زبان، بهویژه استفاده درست از آن، فقط یک مسئله زیباییشناسانه یا ذوقی نیست، بلکه نوعی بهرهگیری از سرمایه تمدنی است که میتواند در شرایط مختلف، از جمله در عرصه سیاست خارجی و دیپلماسی، به تقویت اقتدار ملی کمک کند.
بقایی ادامه داد: هنگامی که به متون مانند گلستان و دیگر آثار حکمی مراجعه میکنیم، با مجموعهای از حکمتها و آموزههایی روبهرو میشویم که همچنان برای امروز ما مبنا و قابل استفادهاند. او در همین چارچوب تأکید کرد که بسیاری از مفاهیم ادبیات فارسی، در عمل نیز قابلیت تبدیل شدن به راهنمای رفتار و تصمیمگیری دارند.
او سپس با قرائت ابیاتی از سعدی گفت:
«اگر پیل زوری وگر شیر چنگ
به نزدیک من صلح بهتر که جنگ
چو دست از همه حیلتی در گسست
حلال است بردن به شمشیر دست
اگر صلح خواهد عدو سر مپیچ
وگر جنگ جوید عنان بر مپیچ
که گر وی ببندد درِ کارزار
تو را قدر و هیبت شود یک هزار
ور او پای جنگ آورد در رکاب
نخواهد به حشر از تو داور حساب
تو هم جنگ را باش چون کینه خواست
که با کینهور مهربانی خطاست»
وی تأکید کرد: این ابیات، صرفاً شعر نیستند، بلکه میتوان آنها را صورتبندی ادبیِ بخشی از دیپلماسی و منطق تصمیمگیری در روابط بینالملل دانست.
بقایی در ادامه افزود: در واقع بخش مهمی از دیپلماسی امروز ما را میتوان در همین چند بیت خلاصه کرد؛ زیرا این متون نشان میدهند که چگونه باید میان صلح و جنگ، عقلانیت و اقتدار، و نرمش و قاطعیت توازن برقرار کرد.
او با اشاره به نقش زبان فارسی در هویت ملی گفت: اگر بخواهیم نماینده شایستهای برای ملت ایران باشیم، بهویژه در شرایط امروز، ناگزیر هستیم که ادبیات فارسی را بشناسیم و از آن استفاده کنیم. این زبان به ما یادآوری میکند که چه بودهایم و چه ظرفیتهایی داریم. همانطور که در میراث ادبی ما آمده، بنیآدم اعضای یکدیگرند و این نگاه انسانی و تمدنی، در دل زبان فارسی نهادینه شده است.
سخنگوی وزارت امور خارجه در پایان تأکید کرد: باید از ظرفیت گذشتگان در ادبیات فارسی بهموقع و بهدرستی استفاده کنیم. این متون صرفاً میراث تاریخی نیستند، بلکه ابزار فهم و حتی عمل در زمانه امروزند. او همچنین از برگزارکنندگان نشست و حاضران قدردانی کرد و گفت توجه به زبان فارسی، بخشی از مسئولیت جدی در حفظ و تقویت هویت ملی است.