ایران پرسمان - فرارو /متن پیش رو در فرارو منتشر شده و بازنشرش در آخرین خبر به معنای تاییدش نیست
این گزارش به تشدید اختلافات میان دونالد ترامپ و بنیامین نتانیاهو بر سر آتشبس با ایران میپردازد. دولت ترامپ معتقد است ادامه حملات اسرائیل، بهویژه در لبنان، میتواند مذاکرات هستهای با تهران را به شکست بکشاند. ایران نیز تداوم آتشبس را مشروط به توقف حملات اسرائیل و خروج نیروهایش از لبنان کرده است. با افزایش نارضایتی ترامپ از سیاستهای نتانیاهو، لبنان به میدان اصلی رویارویی واشنگتن و تلآویو تبدیل شده و تصمیم ترامپ درباره اعمال فشار بر اسرائیل، آینده توافق احتمالی با ایران را تعیین خواهد کرد.
محمد بزّی-گاردین| در ۱۸ ژوئن، جیدی ونس در اتاق نشستهای خبری کاخ سفید حاضر شد و بهشدت از منتقدان اسرائیلی توافق با ایران که دونالد ترامپ یک روز پیش امضا کرده بود، انتقاد کرد. معاون رئیسجمهور آمریکا استدلال کرد که ترامپ تنها رهبر جهانی است که پس از نزدیک به سه سال جنگ و ویرانی در سراسر خاورمیانه، همچنان نسبت به اسرائیل رویکردی همدلانه دارد.
ونس گفت: «اگر من عضو کابینه دولت اسرائیل بودم، احتمالاً تنها متحد قدرتمندی را که در سراسر جهان برایم باقی مانده است، هدف حمله و انتقاد قرار نمیدادم.» وی همچنین خاطرنشان کرد که در جریان جنگ اخیر آمریکا و اسرائیل علیه ایران، دو سوم تسلیحات دفاعی مورد استفاده برای محافظت از اسرائیل، «به دست آمریکاییها ساخته شده و هزینه آن از محل مالیات شهروندان آمریکایی تأمین شده است.»
این انتقاد علنی و بیسابقه، پیام روشنی داشت: دولت ترامپ آماده است رهبر اسرائیل را به دلیل تضعیف توافقهای آتشبس با هدف تداوم جنگهای منطقهای و حفظ قدرت سیاسی خود، مورد توبیخ قرار دهد.
نتانیاهو و خطر برهم زدن توافق هستهای جدید با ایران
در هفتههای اخیر، دونالد ترامپ و شماری از مشاورانش به خبرنگاران گفتهاند که رئیسجمهور از سرسختی بنیامین نتانیاهو در برابر آتشبس با ایران به ستوه آمده است. بر اساس گزارشها، ترامپ در یک تماس تلفنی اخیر، نخستوزیر اسرائیل را «کاملاً دیوانه» توصیف کرده و به اکسیوس گفته است که نتانیاهو «اصلاً قضاوت درستی ندارد.»
در ۷ ژوئن نیز، ترامپ در گفتوگو با فایننشال تایمز تأکید کرد که نتانیاهو چارهای جز پذیرش آتشبس ندارد و گفت: «تمام تصمیمها را من میگیرم. او تصمیمگیرنده نیست.» با این حال، تا پیش از این، واشنگتن هیچ محدودیتی برای ارسال سلاح به اسرائیل تعیین نکرده بود؛ مسئلهای که باعث شد نتانیاهو جنگ را به غزه، ایران، لبنان، سوریه، یمن و قطر بکشاند.
اکنون پرسش اصلی این است: آیا دونالد ترامپ سرانجام نتانیاهو را مهار خواهد کرد و مانع از تضعیف مذاکرات ۶۰ روزه واشنگتن با ایران بر سر برنامه هستهای خواهد شد؟
لبنان؛ میدان اصلی تقابل ترامپ و نتانیاهو
آزمون اصلی در لبنان خواهد بود؛ جایی که اسرائیل با وجود چندین آتشبس همچنان به حملات خود ادامه میدهد. نهادهای اطلاعاتی آمریکا به ترامپ هشدار دادهاند که نتانیاهو احتمالاً تلاش خواهد کرد هرگونه توافق صلح با ایران را به شکست بکشاند.
ایران بهصراحت اعلام کرده است که آتشبس اخیر باید تمامی جبههها از جمله لبنان را دربر بگیرد و تهران از دولت ترامپ خواسته است بر اسرائیل برای خروج از خاک لبنان فشار بیاورد. در غیر این صورت، رهبران ایران تهدید کردهاند که مذاکرات را ترک کرده و بار دیگر تنگه هرمز را خواهند بست؛ گذرگاهی که بازگشایی آن یکی از مهمترین دستاوردهای توافق موقت ترامپ با تهران بوده است.
قمار شکستخورده جنگ با ایران
ترامپ اکنون انگیزه بیشتری برای مهار نتانیاهو دارد. نتانیاهو ماهها تلاش کرد ترامپ را به آغاز جنگی با هدف سرنگونی حکومت ایران متقاعد کند. اما این قمار نتیجه معکوس داد؛ تهران بمبارانها را تحمل کرد، پایگاههای آمریکا را هدف قرار داد و با بستن تنگه هرمز، اقتصاد جهانی را در آستانه رکود قرار داد.
دونالد ترامپ تمایلی به پذیرش شکست ندارد و برای عبور از این بحران، به یک توافق پیروزمندانه با تهران نیاز دارد. اما تا زمانی که اسرائیل به جنگ خود در لبنان و نبرد با حزبالله ادامه دهد، این توافق در معرض خطر خواهد بود.
خشم فزاینده ترامپ: «اگر من نبودم، در زندان بودی!»
پس از آتشبس اولیه میان ایران و آمریکا در ۷ آوریل، اسرائیل به سرعت اعلام کرد که خود را متعهد به این توافق نمیداند و در ۸ آوریل یکی از مرگبارترین حملات تاریخ لبنان را با بمباران بیش از ۱۰۰ هدف انجام داد. مقامات اسرائیلی تهدید کردند که الگوی ویرانی غزه را در جنوب لبنان نیز تکرار خواهند کرد.
اما زمانی که این حملات، آتشبس گستردهتر با ایران را تهدید کرد، ترامپ وارد عمل شد. در اول ژوئن، ترامپ در تماسی تلفنی و پرتنش با نتانیاهو، او را بهشدت مورد انتقاد قرار داد و گفت: «تو کاملاً دیوانه شدهای. اگر من نبودم، الان در زندان بودی. من دارم تو را نجات میدهم. به خاطر این اقدامات، همه از اسرائیل متنفر شدهاند.»
آیا آمریکا ارسال سلاح به اسرائیل را متوقف میکند؟
دو هفته بعد، ترامپ در نشست سران گروه هفت نیز بهطور علنی از تاکتیکهای نظامی اسرائیل در لبنان (که به کشته شدن بیش از ۴ هزار نفر منجر شده) انتقاد کرد و گفت: «لازم نیست هر بار که به دنبال یک نفر هستید، یک مجتمع مسکونی را با خاک یکسان کنید؛ همه ساکنان که عضو حزبالله نیستند.»
اکنون پرسش اصلی این است که آیا ترامپ حاضر است خشم خود را به اقدام عملی تبدیل کند و ارسال تسلیحات به اسرائیل را متوقف سازد؟ پاسخ به این پرسش، سرنوشت توافق صلح شکننده ترامپ با ایران را تعیین خواهد کرد.