ایران پرسمان - در حالی که انتشار رمان در لهستان رو به رشد است و داستانهای مهیج در صدر قرار دارند، شمار افرادی که مشتریان کتابخانهها هستند، افزایش یافته است.
به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از بوک سلر، بر اساس آخرین گزارش کتابخانه ملی لهستان، میزان انتشار آثار لهستانی در سال ۲۰۲۵ افزایش یافته، اما این رشد در کتابهای ادبی و راهنماهای عملی متمرکز بوده و در عین حال انتشارات دانشگاهی، حرفهای و مدرسهای همچنان رو به کاهش است.
کتابخانه ملی در سالی که گذشت ۳۱۵۹۵ عنوان کتاب در تمام دستهها، از جمله کتابهای درسی مدرسه و انتشارات دانشگاهی، دریافت کرده که تقریباً ۱۰۰۰ عنوان بیشتر از سال ۲۰۲۴ است. با این وجود، این رقم همچنان پایینتر از سطوح ثبت شده در سالهای ۲۰۲۱-۲۰۲۳ و پایینتر از میانگین سالانه ۳۳۳۴۶ عنوان در سالهای ۲۰۱۶-۲۰۲۵ است.
این افزایش به طور مساوی در تمام بخش ها مشاهده نمی شود و برمبنای این گزارش، دو روند متضاد وجود داشته است: از یک سو رشد مداوم کتابهایی که طیف وسیعی از خوانندگان به دنبال آنها هستند، به ویژه عناوین ادبی و راهنماهای عملی، و از سوی دیگر کاهش مداوم انتشارات دانشگاهی، حرفهای و مدرسهای.
در این میان کتابهای ادبی ۳۸ درصد از کل عناوین شده در سال ۲۰۲۵ را تشکیل میدهند که نسبت به ۳۶درصد در سال ۲۰۲۴ افزایش یافته است. سهم این دسته از کتابها در سال ۲۰۲۳ نیز به ۳۸درصد رسیده بود، که نشان میدهد کاهش ثبت شده در سال ۲۰۲۴ موقتی بوده و روندی بلندمدت نداشت.
تعداد عناوین ادبی در سال ۲۰۲۵ به ۱۲۱۳۳ عنوان رسید که نسبت به سال قبل افزایش یافته و روند رشدی را که کتابخانه ملی میگوید حدود دو دهه است قابل مشاهده است، ادامه میدهد.
انتشار داستانهای عامهپسند نیز همچنان پرقدرت ادامه داشت و ۱۰۲۰ عنوان کتاب جنایی و مهیج در سال گذشته منتشر شد که تقریباً ۱۰۰ عنوان بیشتر از سال ۲۰۲۴ است، در حالی که تعداد عناوین فانتزی به رکورد ۸۷۳ عنوان رسید که نسبت به سال قبل ۱۱۲ عنوان افزایش یافته است. ۶۳ درصد از عناوین جنایی و مهیج منتشر شده در سال ۲۰۲۵ توسط نویسندگان لهستانی خلق شده بودند.
انتشار کتابهای کودکان نیز در لهستان گسترش یافت و ۳۱۳۲ عنوان کتاب کودک منتشر شد که در مقایسه با ۲۸۲۹ عنوان در سال ۲۰۲۴ قابل توجه است. در این میان انتشار کمیک بوکها با ۹۰ عنوان افزایش به ۱۵۷۹ عنوان رسید. راهنماهای عملی یکی دیگر از دستهبندیهای رو به رشد بود که به ۲۱۹۱ عنوان رسید و ۲۷۸ عنوان بیشتر از سال ۲۰۲۴ منتشر شد.
از سوی دیگر روند معکوس در انتشارات دانشگاهی و حرفهای ادامه یافت. تعداد کتابهای دانشگاهی در سال ۲۰۲۵ با ۳۶۰ عنوان کاهش به ۶۵۱۶ عنوان رسید و این روند نزولی را که تقریباً ۱۵ سال تداوم داشته، ادامه داد. عناوین حرفهای با ۶۸ عنوان کاهش به ۱۵۴۰ عنوان رسید.
انتشار مواد درسی و آموزشی نیز کاهش یافت و ۶۶۵ عنوان از این دست منتشر شد، در حالی که تعداد عناوینی چنین کتابهایی در سال ۲۰۲۴ برابر با ۷۲۴ و در سال ۲۰۲۳ برابر با ۸۱۶ عنوان بود. کتابهای آموزش زبانهای خارجی نیز از ۲۵۴ عنوان در سال قبل به ۱۸۵ عنوان کاهش یافت.
این گزارش نشان میدهد که با توجه به این تغییرات، به جای ایجاد رشد یکنواخت در سراسر بازار، ترکیب تولیدات انتشارات لهستانی تغییر کرده و دستههای مصرفکنندهمحور گسترش یافتهاند. در عین حال کاهش مداوم انتشارات دانشگاهی، حرفهای و آموزشی، حتی از سطوح ثبت شده چند سال پیش نیز پائینتر آمده است.
این آمار بر اساس نسخههایی که توسط ناشران به کتابخانه ملی ارسال و در کتابشناسی رسمی لهستان در سال ۲۰۲۵ ثبت شده به دست آمده و تنها به عناوین ثبت شده اشاره دارد، نه به تیراژ چاپ یا فروش کتاب.
این آمار در عین حال نشان میدهد که رشد انتشار کتاب در چند دسته ادبی با علاقه شدید خوانندگان به ژانرهایی مانند جنایی، کتابهای مهیج و فانتزی همراه شده و بازار به این نیاز پاسخ داده است.
پیش از این گزارش شده بود ۴۱ درصد افراد ۱۵ سال به بالا در لهستان در سال ۲۰۲۵ حداقل یک کتاب خواندهاند که نسبت به سال ۲۰۲۴ تغییری نداشته، در حالی که ۷درصد حداقل ۷ کتاب خواندهاند. ژانر داستانهای جنایی و مهیج محبوبترین ژانر بود که ۲۷درصد از خوانندگان را جذب کرد و پس از آن ژانرهای عاشقانه و غیرداستانی با ۱۹درصد و فانتزی با ۱۶درصد جای داشتند.
کتابخانهها نیز به منبع مهمتری برای کتاب تبدیل شدند. در میان افرادی که حداقل یک کتاب خواندهاند، ۱۹درصد یک یا چند عنوان کتاب را از کتابخانه عمومی تهیه کردهاند که این رقم در سال ۲۰۲۴ برابر۱۵درصد بود. در همین زمان، سهم افرادی که کتابهای خواندهشده را خریدهاند از ۵۰درصد به ۴۳درصد کاهش یافته است.