ایران پرسمان | نسل زد اروپا و شورشی که فقط از گرانی نیست

ایران پرسمان-بر اساس گزارش‌های رسانه‌های بین‌المللی، اعتراضات گسترده «نسل زد» در اروپا در اکتبر 2026، اگرچه در کشورهای مختلف نقاط اشتعال متفاوتی داشتند، اما در هسته خود به یک بحران مشترک اشاره می‌کنند: وعده «آینده بهتر» برای نسل جوان دیگر معتبر نیست. گرانی صرفاً یک دلیل نیست، بلکه به همراه بحران مسکن، زوال نظام آموزشی و ناامیدی از آینده، نیروی محرکه مشترک این موج اعتراضات است.


🏠 بحران مسکن: سنگین‌ترین بار
مسکن از محوری‌ترین مشکلات مشترک در اعتراضات کشورهای مختلف است. در پرتغال، قیمت مسکن از سال 2017 بیش از دو برابر شده و اجاره‌بها نیز تقریباً دو برابر شده است و حتی معلمانی با درآمد بالاتر از میانگین قادر به خرید خانه نیستند. در یونان، اسپانیا و ایرلند، هزینه اجاره‌بها در برخی شهرها به نیمی از درآمد ماهانه مردم می‌رسد. در ایتالیا، دانشجویان می‌گویند اجاره‌بهای اتاق مشترک تقریباً غیرقابل تحمل شده است. بحران مسکن به طور مستقیم قدرت خرید را می‌بلعد و جوانان را به این باور می‌رساند که حتی با وجود شغل، نمی‌توانند زندگی مستقلی داشته باشند.


📉 هزینه‌های زندگی و ناامنی شغلی
بر اساس نظرسنجی اتحادیه اروپا در سال 2025، «افزایش قیمت‌ها و هزینه‌های زندگی» بزرگ‌ترین نگرانی 40 درصد از جوانان 16 تا 30 ساله است. در میان 92.7 میلیون نفری که در اتحادیه اروپا در معرض خطر فقر یا طرد اجتماعی هستند، نرخ جوانان 18 تا 24 ساله به 26.3 درصد می‌رسد که بسیار بالاتر از نرخ 18.8 درصدی افراد بالای 65 سال است. در بازار کار، کار موقت و کم‌درآمد رایج است و ظهور هوش مصنوعی نیز مشاغل سطح ابتدایی را تهدید می‌کند و ناامنی شغلی را تشدید می‌کند.


🏫 زوال نظام آموزشی: جرقه فرانسه
اعتراضات فرانسه در اواسط سپتامبر 2026 از دبیرستان‌ها آغاز شد و در ابتدا علیه کمبود معلم، کلاس‌های پرجمعیت و فرسودگی ساختمان‌های مدرسه بود. داده‌های اتحادیه معلمان نشان می‌دهد که 53 درصد از مدارس در آغاز ترم حداقل یک معلم کم دارند. این اعتراضات به سرعت توجه عمومی را به خود جلب کرد و در 17 اکتبر بین 550 هزار تا 800 هزار نفر در تظاهرات شرکت کردند که مطالبات از آموزش به هزینه‌های زندگی و خدمات عمومی گسترش یافت و به «کاتالیزور» اعتراضات سراسر اروپا تبدیل شد.


😔 «نسل فدا شده»: شکست وعده‌ها
چندین جامعه‌شناس و محقق اشاره می‌کنند که نسل جوان احساس می‌کند «فدا شده» است. جامعه‌شناس بلژیکی جفری پلیرز معتقد است که مدل اجتماعی اروپا «قدرت خود را از دست داده» و جوانان در بهترین حالت می‌توانند شغل‌های موقت و ناپایدار به دست آورند. مورخ فرانسوی سیلون بلوک می‌گوید جوانان به طور واضح بار بدهی و مشکلات زیست‌محیطی باقی‌مانده از نسل‌های قبل را احساس می‌کنند و احساس می‌کنند «قربانی شده‌اند». یک دانشجوی 21 ساله ایتالیایی این را صریح‌تر بیان می‌کند: «این طبقه حاکم بدترین آسیب را به نسل من زده است—حتی توانایی تصور آینده و رویاپردازی را از ما گرفته است.»

کاسه صبر نسل جوان با «آینده مسدود شده» لبریز شده است. آنچه آن‌ها به چالش می‌کشند این است: اگر تلاش و تحصیل دیگر نتواند زندگی با کیفیتی مشابه یا بهتر از نسل والدین را تضمین کند، مشروعیت کل نظام وعده‌ها زیر سؤال می‌رود. از فرانسه تا آلمان، از پرتغال تا یونان، مطالبات جوانان در یک نکته مشترک است: نه فقط یارانه، بلکه یک مسیر قابل مشاهده و قابل دستیابی به سوی آینده.


تولیدشده توسط تیم تحریریه ایران پرسمان