ایران پرسمان

آخرين مطالب

مصرف گاز در ایران؛ بیش از مجموع 30 کشور اروپایی اقتصاد روز

مصرف گاز در ایران؛ بیش از مجموع 30 کشور اروپایی
  بزرگنمايي:

ایران پرسمان - آفتاب یزد /متن پیش رو در آفتاب یزد منتشر شده و انتشار آن در آخرین خبر به معنای تایید تمام یا بخشی از آن نیست
آمارهای BP به عنوان منبع معتبر تحلیل حوزه انرژی، گویای وضع نامطلوب مصرف گاز در ایران در مقایسه با سایر نقاط جهان شامل قاره آمریکا، اروپا، آفریقا، کشورهای CIS، آسیای پاسیفیک و خاورمیانه است.
در هفتاد و یکمین گزارش سالانه شرکت بریتیش پترولیوم (BP)، با عنوان «مرور آماری انرژی جهان 2022»، میزان تولید و مصرف گاز در کشورهای مختلف جهان ذکر شده است. 
مشخصات چهار کشور که دارای بالاترین رتبه تولید و مصرف در سال 2021 را دارند و نیز نرخ رشد مصرف از 2011 تا 2021 در جدول زیر آمده است. با توجه به دادههای شرکت BP درباره میزان تولید و مصرف گاز در جهان در سال 2021، سهم ایران در حوزه تولید گاز دنیا، 6.4 درصد و در عرصه مصرف، شش درصد است. این امر به این معناست که میزان تولید به مصرف، بسیار نزدیک و فقط 0.4 درصد است.
در بین چهار کشور نخست، در زمینه تولید و مصرف گاز، فقط چین، مصرف بیشتری نسبت به تولید دارد که البته باید جمعیت بالای آن مدنظر قرار گیرد. همچنین با وجود جمعیت و وسعت بیشتر روسیه و آمریکا نسبت به ایران، وضعیت این دو کشور از نظر شاخص تولید به مصرف، نسبت به کشور ما بهتر است. نرخ رشد مصرف طی سالهای 2011 تا 2021 نیز بیانگر این است که مصرف گاز ایران نسبت به آمریکا و روسیه، در 10 سال اخیر، بیشتر بوده است.
رتبه بندی مصرف گاز از نظر شاخص جمعیتی
یکی از نکات مهم، درباره نسبت بین میزان تولید و مصرف گاز، جمعیت کشورهاست. در بین کشورهای دارای بیشترین تولید و مصرف گاز، چین با حدود یک میلیارد و 400 میلیون نفر رتبه اول جمعیت، آمریکا با حدود 333 میلیون نفر رتبه سوم جمعیت، روسیه با حدود 142 میلیون نفر رتبه نهم جمعیت و ایران با حدود 85 میلیون نفر رتبه هفدهم جمعیت جهان را دار است. اگر شاخص جمعیتی را ملاک قرار دهیم، مصرف گاز ایران از چین، بسیار بالاتر و از آمریکا نیز کمی بیشتر است، اما از روسیه کمتر است.
از این منظر، روسیه، ایران، آمریکا و چین در رتبه‌های اول تا چهارم قرار می‌گیرند و ایران در مصرف گاز، رتبه دوم و روسیه رتبه اول را کسب می‌کند. در این زمینه، چنانچه شاخص اقلیمی یا سردسیری روسیه را در بیشتر ماههای سال و وسعت این کشور و همچنین وسعت آمریکا را لحاظ کنیم، مصرف بالاتر گاز در روسیه نسبت به ایران و مصرف گاز در آمریکا، تا حدی توجیهپذیر است، اما مصرف غیربهینه در کشور ما، غیرقابل توجیه است.
دو پرسش مهم از تولید و مصرف
از طرف دیگر، آمار منابع معتبر داخلی از جمله وزارت نفت و شرکت ملی گاز، درباره تولید و مصرف گاز در ایران، تا پایان سال 1400 شمسی که حدود سه ماه نخست سال 2022 را نیز شامل می‌شود، نشان می‌دهد از مجموع 269 میلیارد مترمکعب گاز تولیدشده در سال 1400، حدود 238.5 میلیارد مترمکعب یعنی حدود 90 درصد آن، مصرف داخلی داشته و فقط کمتر از هفت درصد یعنی 17 میلیارد مترمکعب به صادرات اختصاص یافته است. با توجه به رتبه‌های ایران در ذخیره، تولید و مصرف گاز، دو پرسش زیر، قابل تامل است:
چرا علیرغم جایگاه دوم جهان از نظر ذخایر گازی، در حوزه تولید، سوم هستیم؟
چرا سرانه مصرف گاز در ایران بالاست؟
در پاسخ به سوال اول، می‌توان به نبود سرمایه گذاری لازم برای بهره‌برداری از ظرفیت‌ها و میادین گازی طی سالهای گذشته و به گفته وزیر نفت، ضرورت 80 میلیارد دلار سرمایهگذاری طی هشت سال آینده اشاره کرد.
ساده‌ترین و توجیه پذیرترین پاسخ، برای پرسش دوم این است که کشورهای آمریکا، روسیه و چین نیز مانند ایران، علاوه بر رتب ه های بالای تولید، در مصرف بالاترین رتب ه ها را دارند. با این حال، این موضوع، زوایای عمیق‌تری دارد و همانطور که درباره شاخص جمعیتی و اقلیمی مطرح شد، دادههای خام و بدون تحلیل مسیرهای غلط را پیشرو قرار می‌دهد. موضوع دیگر، شاخص منابع گازی است که در این زمینه، روسیه با حدود 48 هزار میلیارد مترمکعب، با اختلاف پیشتاز است و ایران با حدود 34 هزار میلیارد مترمکعب و قطر با حدود 24 هزار میلیارد مترمکعب در رتبه‌های دوم و سوم قرار دارند.
در صورتی که اف زایش ظرفیت تولید و سرمایهگذاری مناسب در زیرساخت‌ها و میادین گازی طی سالهای آینده، صورت نگیرد و سرانه گاز خصوصاً خانگی و تجاری در کشور، همچنان بالا و تراز گاز منفی باشد، صادرات به واردات تبدیل شده و بعید نیست قطر با توجه به مزیت‌هایی مانند تجارت بینالمللی گسترده، جمعیت کم، رعایت الگوی مصرف و سرمایهگذاری عظیم، گوی سبقت را از ایران برباید و بر کرسی نخست تولید گاز در منطقه خاورمیانه تکیه زند. مرور 10 کشور برتر دارنده منابع گازی جهان و مقایسه آن با تولید و مصرف گاز در جدول قبلی، بیانگر این است که در صورت افزایش نیافتن ظرفیت تولید و رعایت نکردن الگوی مصرف داخلی، همچنان باید منتظر قطعی گاز صنایع برای تامین گاز خانگی و بحران‌ها و خسارات ناشی از آن باشیم.
مقایسه مصرف گاز ایران با هفت منطقه دنیا و بیش از 100 کشور جهان
با وجود تمایزهای اقتصادی، تجاری، اقلیمی، جمع یتی و فرهنگی بین ایران و سایر کشورهای دنیا، در حوزه شاخصهای موثر بر مصرف گاز، مقایسه میزان مصرف ما با جهان و وضعیت عجیب رعایت نشدن الگوی مصرف، چشم اسفندیار صنعت گاز ایران به شمار می‌رود. تحلیل داده‌های آماری شرکت BP به عنوان منبع معتبر تحلیل حوزه انرژی، گویای وضعیت نامطلوب مصرف گاز در ایران در مقایسه با سایر نقاط جهان، شامل آمریکای شمالی، آمریکای مرکزی و جنوبی، اروپا، آفریقا، کشورهای CIS یا مشترکالمنافع (روسیه و برخی جمهوری‌های شوروی سابق)، آسیا پاسیفیک (آسیای شرقی، آسیای جنوب شرق و اقیانوسیه) و خاورمیانه است.
مقایسه میزان مصرف گاز کشور با هفت منطقه یادشده در سایر نقاط دنیا، طی سال گذشته میلادی (2021)، که در جدول شماره سه ارائه شده، نشاندهنده پادشاهی مصرف گاز در ایران است.
مقایسه ایران با آمریکای شمالی
مصرف گاز ایران از مجموع مصرف کشورهای مکزیک و کانادا در آمریکای شمالی (بدون ایالات متحده)، حدود 15 درصد (33 میلیارد مترمکعب)، بیشتر است.
مقایسه ایران با آمریکای مرکزی , جنوبی
مصرف گاز ایران از مجموع مصرف کشورهای آمریکای مرکزی و جنوبی، مانند آرژانتین، برزیل، شیلی، کلمبیا، اکوادور، پرو، ترینیداد و توباگو، ونزوئلا و دیگر کشورهای این منطقه، حدود 32 درصد (80 میلیارد مترمکعب) بیشتر است.
مقایسه ایران با اروپا
مصرف گاز ایران، تقریباً معادل سه کشور اروپایی، آلمان، ایتالیا و انگلستان با مجموع 239.9 میلیاردمترمکعب است که از کشورهای پرمصرف گاز در این قاره محسوب می‌شوند. همچنین اگر غیر از سه کشور یادشده، ترکیه با 57.3 و فرانسه با 43 میلیارد مترمکعب مصرف گاز را نیز مستثنی کنیم، سایر اروپاییها، حدود 230 میلیارد مترمکعب گاز مصرف می‌کنند.
این آمار، به این معناست که ایران حتی از مجموعِ بیش از 30 کشور اروپایی، 10 میلیارد مترمکعب، گاز بیشتری مصرف می‌کند. به تعبیر دیگر، مصرف داخلی گاز در ایران، تقریباً نصف مصرف کل اروپا و حتی بیشتر از آن است. البته استفاده از برق به عنوان انرژی غالب کشورهای اروپایی، وابسته بودن برق به گاز و وسعت محدود اغلب کشورهای قاره سبز، در این مقایسه، تاثیرگذار است.
مقایسه ایران با آفریقا
مصرف گاز ایران از مجموع گاز مصرفی تمام کشورهای آفریقایی از جمله الجزایر، مصر مراکش، آفریقای جنوبی و سایر کشورهای قاره سیاه، حدود 32 درصد (80 میلیارد مترمکعب) بیشتر است.
مقایسه ایران با آسیا پاسیفیک
چنانچه کشورهای چین، ژاپن، کره جنوبی، تایلند، پاکستان و مالزی را از کشورهای آسیاپاسیفیک جدا کنیم، مصرف گاز ایران، به تنهایی تقریباً معادل یا کمی بیشتر از مجموع سایر کشورهای این منطقه، یعنی حدود 20 کشور است. چهار کشور یادشده (غیر از چین)، به عنوان کشورهای پرمصرف‌تر، در این منطقه، مجموعاً حدود 300 میلیارد مترمکعب گاز مصرف می‌کنند.
مقایسه ایران با کشورهای CIS
اگر روسیه را به عنوان دومین کشور پرمصرف دنیا، از فهرست کشورهای CIS یا همان مشترک المنافع، استثنا کنیم، ایران از مجموع کشورهای این منطقه از جمله آذربایجان، ترکمنستان، بلاروس، قزاقستان، ازبکستان و سایر کشورهای CIS، حدود 44 درصد (104 میلیارد مترمکعب) گاز بیشتری مصرف می‌کند.
مقایسه ایران با خاورمیانه
چنانچه علاوه بر ایران، عربستان را با 117.3 میلیارد مترمکعب مصرف سالانه گاز که رتبه دوم، بعد از ایران در خاورمیانه است، لحاظ نشود، مصرف گاز ایران از مجموع کشورهای منطقه، حدود 10 درصد (25 میلیارد مترمکعب) بیشتر است.
جمع بندی: ضدالگو و شاهکار در مصرف
اگرچه برای مقایسه دقیق‌تر مصرف گاز در ایران با سایر کشورهای دنیا در مناطق مختلف، شاخصهای متعددی مانند جمعیت، وسعت، نوع انرژی مصرفی غالب، اقلیم و حتی فرهنگ کشورها باید لحاظ شوند. با این همه، آنچه عیان است، رعایت نشدن الگوی مصرف گاز در ایران است. 
مصرف بالاتر گاز در ایران، از مجموع مصرف ده‌ها کشور در اروپا، آمریکا، آفریقا، آسیا و اقیانوسیه، در سال گذشته، زنگ خطر جدی برای اقتصاد و انرژی ایران را به صدا درآورده است. از آنجا که بیش از 50 درصد گاز مصرفی کشور، یعنی بالغ بر 120 میلیارد مترمکعب، به گاز خانگی و تجاری اختصاص دارد، بهینه سازی مصرف خانگی گاز با اعمال سیاستهای تشویقی و تنبیهی دقیق مانند اصلاح تعرفه‌ها، حذف یارانه‌های پنهان مشترکان پرمصرف و علاوه بر آن سرمایه‌گذاری به منظور افزایش ظرفیت تولید، ضرورتی انکارناپذیر است. 
به گزارش مهر ، در صورت اصلاح الگوی مصرف و صرفه جویی 10 تا 15 درصدی، مصرف سالانه گاز، بین 25 تا 40 میلیارد مترمکعب، کاهش می‌یابد و صادرات، ارزآورزی و رونق تولید بیشتر می‌شود. برای جلوگیری از روند فزاینده مصرف و پیشگیری از بحران قطعی گاز صنایع عمده مانند پتروشیمی و فولاد یا واردات گاز در آینده، علاج واقعه، قبل از وقوع باید کرد.

لینک کوتاه:
https://www.iranporseman.ir/Fa/News/382149/

نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield
مخاطبان عزیز به اطلاع می رساند: از این پس با های لایت کردن هر واژه ای در متن خبر می توانید از امکان جستجوی آن عبارت یا واژه در ویکی پدیا و نیز آرشیو این پایگاه بهره مند شوید. این امکان برای اولین بار در پایگاه های خبری - تحلیلی گروه رسانه ای آریا برای مخاطبان عزیز ارائه می شود. امیدواریم این تحول نو در جهت دانش افزایی خوانندگان مفید باشد.

ساير مطالب

مهارت زندگی/ 8 مزیت فوق العاده زندگی مینیمالیستی

اشتباه فاجعه‌بار یک زن و آتش گرفتن 7 نفر

مهارت زندگی/ از این «قاتل رابطه» دوری کنید!

اینترنت ماهواره ای استارلینک هک شد؛ واکنش اسپیس ایکس باور نکردنی است!

درد دل ابتهاج با درخت خانه‌اش ارغوان

فراخوان بررسی آثار جایزه مرغک منتشر شد

علی باقری: کودک‌کشی به هنجار حکمرانی صهیونیست‌ها تبدیل شده است

چه شد که موج حمله در خارج و داخل به «سید حسین موسویان» کلید خورد؟

جزئیات برگزاری دادگاه مصطفی تاج‌زاده با حضور وی

زخمی بر گلوی شیطان

سخنگوی ارشد نیروهای مسلح: دشمنان روی قدرت بازدارندگی ایران حساب باز کرده‌اند

نشست مشترک سران قوا برگزار شد

درخواست همتی از دولت رئیسی

ضارب سلمان رشدی به تلاش برای ارتکاب قتل درجه دو متهم شد

افزایش تنش‌ها بر سر مساله تایوان

بحران جانشینی ایمن الظواهری در القاعده

نویسنده مرتد به دام افتاد؛ شیطان در مسیر جهنم

تقابل موشکی آمریکا با روسیه؛ استقرار موشک‌ ابرفراصوت در رزمناو

نایب‌رئیس کمیسیون امنیت ملی: ایران در برجام مارگزیده است

شهردار سابق پایتخت: نگران تهرانم

افت قیمت و تولید نفت ایران

آیا واقعا وعده های رئیسی عملی شده است؟

گوناگون/ واژه «پاتوق» از کجا آمده؟

نقاشی با استفاده از اَلَک آشپزخانه

ضرب المثل/ یک گِل دوست بدتر از هزار سنگ دشمن

شما برای اکتشافات "جیمز وب" اسم بگذارید

واژه «پاتوق» از کجا آمده؟

انتقاد یک خبرنگار درباره برگزاری نشست خبری در سفر استانی رئیسی

اگر سفارت روسیه نمی‌گفت...

لاسجردی: مقامات رده بالا می‌توانند، موانع مهم را چاره گشایی کنند

برنامه هفتم توسعه با چه اهدافی تدوین می‌شود؟

تاکید امیرعبداللهیان بر ضرورت اجرای توافقات بین ایران و قطر

واکنش نبویان به بیانیه میرحسین موسوی

ضارب سلمان رشدی اهل کجاست؟

چرا معارضین سوری پرچم ترکیه را آتش زدند؟

چرا اروپا نمی‌‌‌‌‌خواهد برجام فروبپاشد؟

بودجه سالیانه شهرداری تهران باید متناظر با برنامه چهارساله باشد

مهارت زندگی/ تست جالب شخصیت شناسی و عشق

زنبور دزد ندیده بودیم که دیدیم

جاذبه های گردشگری چین

گوناگون/ شهید زنده‌ای که 48 ساعت در سردخانه بود

دانشمندان چینی رکورد قوی‌ترین میدان مغناطیسی یکنواخت جهان را شکستند

انتشارِ یک ترجمۀ تازه از استیو تولتز و «عشق و اسلحه»

مشاور سابق ظریف: دولت نگران ریزش طرفدارانش با احیای برجام است

سرکنسول ایران در قاپان ارمنستان انتخاب شد

روزنامه رسالت: میرحسین موسوی، جام زهر را به امام نوشاند

وال‌استریت ژورنال: آنچه آمریکا پس از شهادت سردار سلیمانی مخفی نگه داشت

تغییرات گسترده در ترکیب کابینه مصر

هشدار رئیس جمهور آذربایجان به ارمنستان

استقرار ارتش سوریه در خطوط مقدم جبهه مقابله با ترکیه