ایران پرسمان - فارس /تلاش دونالد ترامپ برای تحمیل گسترش توافقات عادیسازی کشورها با رژیم صهیونیستی موسوم به «توافقات ابراهیم» و ربط دادن آن به مذاکرات جاری با ایران، با دیوارِ مخالفت کشورها روبرو شد؛ اتفاقی که ضعفهای پروژهای را آشکار کرد که واشنگتن سالها آن را به عنوان مقدمهای برای بازطراحی خاورمیانه و تثبیت ادغام اسرائیل در منطقه -به هر قیمت و با هر عنوانی- تبلیغ میکرد.
روزنامه «هیل» (نزدیک به کنگره) گزارش داد، پس از سالها جشن گرفتن برای توافقنامه ابراهیم توسط آمریکا و اسرائیل به عنوان یک دستاورد تاریخی، این ابتکار امروز با چالشهای فزایندهای روبروست. تداوم جنگ اسرائیل در نوار غزه و اوجگیری خشم عمومی مردم عرب از سیاستهای رژیم صهیونیستی باعث شده است که صحبت از موج جدید عادیسازی، دور از واقعیت به نظر برسد.
ترامپ در جریان تماسهایی که با سران شماری از کشورهای عربی و اسلامی برقرار کرد، تلاش نمود پیوستن کشورهای جدید به این توافقنامهها را به عنوان بخشی از ترتیبات گستردهتر مرتبط با مذاکرات آمریکا و ایران پیش ببرد. اما این ابتکار پاسخ چندانی دریافت نکرد و با سکوت یا رد صریح روبرو شد.
پاکستان صریحترین موضع را داشت؛ خواجه آصف، وزیر دفاع این کشور، تأکید کرد که پیوستن به توافقنامه ابراهیم با اصول بنیادین سیاست کشورش در تضاد است و وجود هرگونه رویکرد رسمی برای عادیسازی با اسرائیل را تکذیب کرد.
ناظران میگویند تلاش ترامپ برای استفاده از مذاکرات با ایران جهت تحمیل دستورکار عادیسازی منطقهای، بازتابدهنده حجم فشارهایی است که او از سوی کابینه اسرائیل و متحدانش در داخل آمریکا متحمل میشود؛ کسانی که به دنبال کسب دستاوردهای سیاسی و استراتژیک فراتر از پرونده هستهای ایران هستند.
به گزارش «هیل»، با وجود اینکه حامیان اسرائیل، گسترش توافقنامه ابراهیم را ابزاری برای ایجاد جبههای متحد علیه ایران جلوه میدهند، اما واقعیت منطقهای نشان میدهد که بسیاری از کشورهای عربی با توجه به تداوم جنگ در غزه و نبود هیچگونه پیشرفت واقعی به سوی تشکیل کشور فلسطین، عادیسازی را اولویت نمیدانند.
همچنین، موضع عربستان مانع اصلی بر سر راه این طرح است؛ محمد بن سلمان، ولیعهد این کشور همچنان تأکید میکند که هرگونه عادیسازی با اسرائیل نیازمند مسیری معتبر به سوی تشکیل کشور مستقل فلسطین است؛ شرطی که کابینههای متوالی در اراضی اشغالی آن را رد میکنند.
کارشناسان معتقدند توافقنامههای ابراهیم در تحقق اهداف کلانی که برای آن ترسیم شده بود، موفق نبودهاند. این توافقها، بهجز برقراری روابط رسمی میان اسرائیل و برخی کشورهای عربی، منجر به حل مناقشات موجود یا پایان تنشهای منطقهای نشده و ماهیت مسئله فلسطین را نیز حل نکرده است.
جنگ اسرائیل علیه نوار غزه از اکتبر ۲۰۲۳ ضربه سنگینی به روند عادیسازی وارد کرد؛ چرا که مسئله فلسطین را به صدر توجهات عمومی و سیاسی در منطقه بازگرداند و شماری از دولتها را وادار کرد تا هرگونه اقدامی برای گسترش روابط با اسرائیل را متوقف یا کُند کنند.
در نشانهای از عقبنشینی و کاهش سقف انتظارات، ترامپ بعداً مجبور شد مطالبات خود را تعدیل کند و بپذیرد که شاید برخی کشورها به این توافقها نپیوندند، هرچند که قبلاً گسترش آن را به عنوان بخشی از چشمانداز خود برای بازترسیم موازنههای منطقهای ارائه کرده بود.
بر اساس گفته منابع آمریکایی، توافق اولیهای که در حال مذاکره با ایران است، بر تمدید آتشبس و گشودن باب مذاکرات درباره برنامه هستهای ایران تمرکز دارد، بدون آنکه مفاد آن حاوی اشارهای به گسترش توافقنامه ابراهیم یا تحمیل عادیسازی به کشورهای منطقه باشد.
به گفته ناظران، این موضوع تأکید میکند که پروژه عادیسازی که واشنگتن و تلآویو سعی داشتند آن را به عنوان مسیری اجتنابناپذیر برای شکلدهی مجدد به خاورمیانه ارائه دهند، امروز در سایه ادامه جنگ اسرائیل علیه فلسطین و مخالفت شماری از کشورهای عربی و اسلامی با گره زدن منافع منطقهای خود به مسیر عادیسازی با اسرائیل، با آزمون دشواری روبروست.
بازار ![]()