ایران پرسمان - گزارشی از سازمان ملل متحد میزان مصرف برق و آب توسط هوش مصنوعی را اندازهگیری میکند. این ارقام سرسامآور، اما در عین حال بحثبرانگیز هستند.
به گزارش خبرفوری، مصرف منابع توسط هوش مصنوعی به سرعت به اعدادی بسیار بزرگ و دشوار برای تصور میرسد؛ از کیلومتر مکعب آب گرفته تا تراواتساعت برق. به همین دلیل، سم آلتمن، بنیانگذار OpenAI، برای سادهتر کردن موضوع از واحدی قابلفهمتر استفاده کرد: «قاشق چایخوری».
او در یک نوشته توضیح داد که هر درخواست در چت جیپیتی تقریبا به اندازه مصرف برق یک فر در کمی بیش از یک ثانیه و حدود یک پانزدهم قاشق چایخوری آب مصرف میکند. پیام او این بود که مردم نباید به دلیل نگرانی درباره مصرف منابع از استفاده از هوش مصنوعی صرفنظر کنند.
با گسترش استفاده از هوش مصنوعی در زندگی روزمره، هنوز ابهام زیادی درباره اثرات زیستمحیطی آن وجود دارد. شرکتهایی مانند گوگل میگویند مصرف انرژی هوش مصنوعی در سالهای آینده همچنان کمتر از بخشهایی مانند خودروهای برقی یا موتورهای صنعتی خواهد بود. در مقابل، برخی سازمانهای محیطزیستی در گزارشهایی شرکتهای فناوری را متهم میکنند که آثار اقلیمی هوش مصنوعی را کمتر از واقعیت نشان میدهند.
بیشتر بخوانید:
دانشمندان میگویند درست قبل از مرگ این خوابها را میبینید
چرا مردان در محل کار زنان را مورد آزار جنسی قرار میدهند؟ | علم دو توضیح ارائه میدهد
چین «جنینهای مصنوعی انسان» را به فضا میفرستد | در انتظار تولد نوزادان فضایی
گروهی از پژوهشگران دانشگاه سازمان ملل در گزارشی حدود ۶۰ صفحهای مصرف منابع هوش مصنوعی را بررسی کردهاند. این گزارش به نیازهای زیرساختی، زبالههای الکترونیکی، مصرف برق و آب و پیامدهای اقلیمی آن میپردازد و از «اعداد تکاندهنده» سخن میگوید. اما پرسش اصلی این است که این اعداد واقعاً تا چه حد نگرانکنندهاند.
برای عملکرد سامانههای هوش مصنوعی، مراکز داده عظیمی لازم است که هزاران پردازنده پرقدرت در آنها فعالیت میکنند. این مراکز از یکسو برق زیادی مصرف میکنند که بخشی از آن از سوختهای فسیلی تأمین میشود و موجب انتشار گازهای گلخانهای میگردد. از سوی دیگر، پردازندهها در زمان کار گرم میشوند و نیاز به خنکسازی دارند که معمولاً با آب انجام میشود.
طبق گزارش سازمان ملل، یک پاسخ معمولی از یک چتبات هوش مصنوعی حدود ۰٫۴۲ واتساعت انرژی مصرف میکند؛ رقمی که با مثال سم آلتمن تقریبا همخوانی دارد. اما این محاسبه شامل مرحله آموزش مدلها نیست؛ مرحلهای که بسیار انرژیبر است. همچنین مشکل اصلی نه مصرف هر درخواست، بلکه تعداد عظیم درخواستهاست.
چت جیپیتی سال گذشته روزانه حدود ۲٫۵ میلیارد درخواست را پردازش میکرد و احتمالا اکنون این رقم بیشتر شده است.
پژوهشگران پیشبینی میکنند مصرف برق مراکز داده هوش مصنوعی تا پایان این دهه بیش از چهار برابر شود و به حدود ۳۷۸ تراواتساعت برسد؛ رقمی معادل مصرف فعلی برق اندونزی. این میزان میتواند حدود ۱۶۰ میلیون تن دیاکسیدکربن تولید کند.
با این حال برخی متخصصان معتقدند هوش مصنوعی هنوز بزرگترین مسئله اقلیمی نیست. برای مثال، مصرف برق سیستمهای تهویه مطبوع احتمالا چند برابر کل مصرف مراکز داده هوش مصنوعی خواهد بود.
در زمینه مصرف آب نیز نگرانیهایی وجود دارد. ساخت مراکز داده در مناطق خشک میتواند باعث کاهش منابع آب محلی شود. اما در مقیاس جهانی، کارشناسان میگویند هوش مصنوعی احتمالاً عامل بحران جهانی کمبود آب نخواهد شد؛ هرچند در برخی مناطق ممکن است اثرات محلی جدی ایجاد کند.