ایران پرسمان - تسنیم /اندی برنهام در حالی مقام نخست وزیری انگلیس را بر عهده میگیرد که چشم امیدهای زیادی به وی دوخته شده است.
اندی برنهام، شهردار سابق منچستر فردا (دوشنبه) به عنوان هفتمین نخست وزیر انگلیس در 10 سال گذشته سکان رهبری این کشور را عهده دار خواهد شد.
روزنامه پاسایر نویه پرسه در مطلبی این پرسش را مطرح کرد که آیا برنهام میتواند این منصب را نجات دهد؟
در ادامه این مطلب آمده است: چگونگی حکومت کردن در دوران بحرانی چیزی است که اندی برنهام میتواند پس از یک پیادهروی کوتاه، خودش شخصا آن را تجربه کند.
نخستوزیر جدید بریتانیا که روز دوشنبه توسط پادشاه چارلز سوم مأمور تشکیل دولت خواهد شد، در خیابان داونینگ شماره 10 زندگی خواهد کرد، که تنها چند دقیقه پیادهروی از اتاقهای جنگ چرچیل - موزهای در مرکز لندن که به افتخار یکی از مهمترین رهبران تاریخ ساخته شده است - فاصله دارد.
وینستون چرچیل که برخلاف برنهام، رهبر حزب کارگر، چهرهای محافظهکار بود برای بسیاری از بریتانیاییها همچنان مظهر اهمیت تاریخی مقام نخستوزیری است؛ مقامی که اعتبار آن طی دهه گذشته بهشدت آسیب دیده است.
قرار است برنهام هفتمین نخستوزیر از سال 2016 به بعد باشد. دوران تصدی نخستوزیران پیشین با بحرانها، رسواییها و وقایع شرمآوری همراه بود و در نهایت، همگی آنها ناکام ماندند.
روزنامه گاردین در جریان بحران اخیر دولت انگلیس نوشت: کشور غیرقابل اداره؟ چرا بریتانیا مدام نخستوزیران خود را از دست میدهد؟
مجله کانورسیشن خاطرنشان کرد که از دوازده نخستوزیر از سال 1945 تا 2010، تنها مارگارت تاچر توسط حزب خودش برکنار شد. از سال 2010، تنها دیوید کامرون (کمابیش داوطلبانه پس از رأیگیری برگزیت) از سمت خود کنارهگیری کرد.
برنهام پس از انتصاب به رهبری حزب کارگر در روز جمعه گفت: باید اعتراف کنیم که نسل سیاستمداران من - از جمله خود من - در پرداختن به فرهنگ سیاسی و مدل اقتصادی که برای عموم مردم به اندازه کافی خوب کار میکند، شکست خورده است. او افزود که به همین دلیل قول داده است که بهتر عمل کند.
دیوید کامرون، ترزا می، لیز تراس، ریشی سوناک و همچنین کییر استارمر که اکنون در حال کنارهگیری از سمت نخست وزیری انگلیس است، همگی اشتباهات سیاسی جدی مرتکب شدند.
علاوه بر این، تصمیم برگزیت که در سال 2016 گرفته شد، به یک بار سنگین روی دوش دولت های انگلیس تبدیل شد و اجرای پیچیده آن سالها انرژی سیاسی زیادی را به خود اختصاص داد.
از طرفی از دیدگاه امروز، دوران تصدی نخست وزیری بوریس جانسون تقریباً پوچ به نظر میرسد. در طول همهگیری ویروس کرونا، وی و اعضای کابینه در مهمانیهای ممنوعه شرکت کردند (رسوایی «پارتیگیت»). علاوه بر این، نحوه برخورد او با ادعاهای سوء رفتار جنسی علیه معاون رهبر گروه پارلمانی حزبش بسیار سوالبرانگیز بود.
در آلمان، جوک مربوط به سر کاهو در درجه اول به خاطر لیز تراس و کوتاهترین دوره تصدینخست وزیری او در تاریخ بریتانیا به یاد آورده میشود.
یک روزنامه زرد، زمانی که تراس در سپتامبر 2022 به قدرت رسید، سر کاهویی را در کنار عکسی از او قرار داده و صحنه را به صورت زنده پخش کرد. جوک این بود که کدام یک بیشتر دوام میآورد: کاهو یا تراس به عنوان نخست وزیر. کاهو برنده شد.
برخلاف اسلافش - به استثنای استارمر - دوران تصدی برنهام با یک چالش بسیار مهم دیگر نیز همراه خواهد بود. شهردار سابق منچستر بزرگ در سخنانی درباره این چالش هشدار داده و گفت: اگر درگیر کشمکشهای داخلی باشیم و به جهات مختلف کشیده شویم، نمیتوانیم جناح راست جدید بریتانیا را شکست دهیم.
در حالی که شکستهای گذشته در داونینگ استریت، از دیدگاه محافظهکاران یا حزب کارگر، در بدترین حالت منجر به تصاحب دولت توسط حزب اصلی دیگری می شد، برنهام همچنین با تهدید قریبالوقوع چرخش به راست نیز مواجه است.
در طول دوران نخست وزیری بحرانی استارمر، حزب پوپولیست راستگرای «اصلاحات بریتانیا» به رهبری نایجل فاراژ، فعال برگزیت، گاهی اوقات در نظرسنجیها به طور قابل توجهی پیشتاز بود.
از طرفی شکست حزب کارگر در انتخابات محلی و منطقهای ماه مه، به نفع اصلاحات تمام شده و روند نزولی حزب حاکم را تسریع کرد.
برنهام اعلام کرده تا جایی که بتواند اما با شفافیت و دانستن دقیق جایگاه خود با سایر احزاب همکاری خواهد کرد و البته احتمالاً منظور او اصلاحات نبوده است.
علاوه بر این، این مرد 56 ساله اعلام کرد که سعی نخواهد کرد در سبز بودن از سبزها پیشی بگیرد یا در مورد اصلاحات جناح راست آنها را کنار بزند.
این بحث شباهتهایی به بحث آلمانیها در مورد «دیوار آتش» علیه حزب افراطی جایگزینی برای آلمان دارد.
البته حداقل برنهام از مشکلات اخیر نایجل فاراژ، رهبر اصلاحات که در یک نمایش سیاسی، موقتاً کرسی پارلمانی خود را واگذار کرد، کمی آرامش خواهد یافت.
این فعال برگزیت پیش از این به دلیل رسوایی های مالی و مشارکتهای جنجالی خبرساز شده بود و اکنون قصد دارد دوباره در انتخابات میاندورهای در حوزه انتخابیه کلکتون شرکت کند و عملاً به دنبال مشروعیت دوباره از سوی مردم باشد.
برنهام در پایان سخنرانی خود در روز جمعه اعتراف کرد که همیشه همه چیز را درست انجام نداده است و تاکید کرد: من از اشتباهاتی که مرتکب شدهام عذرخواهی میکنم.
وی افزود: اما او همیشه تمام تلاش خود را کرده است و به این کار ادامه خواهد داد.
اینکه حزب حاکم در بریتانیا در میاندوره نخستوزیر را عوض میکند، چیز غیرمعمولی نیست. محافظهکاران که تا سال 2024 بر کشور حکومت کردند، چهار بار این کار را انجام دادند. اما وقتی اندی برنهام روز دوشنبه، 20 ژوئیه، جای همکارش از حزب کارگر، کییر استارمر، را میگیرد، این اتفاق استثنایی است.
پیش از این هرگز در بریتانیا فردی که قبلاً در دولت سلف خود خدمت نکرده بود، در چنین دورهای از گذار، بالاترین مقام دولتی را به دست نگرفته بود. اندی برنهام حتی نامزد انتخابات 2024 هم نبود.
او شهردار منچستر بزرگ از حزب کارگر سوسیال دموکرات بود. البته او پیش از این نیز در سیاست ملی مشارکت داشته و از سال 2005 تا 2010 به عنوان وزیر خدمت کرده بود. اما این مربوط به مدتها پیش است. او همچنین در سال 2017 کرسی پارلمانی خود را واگذار کرد.
برنهام تنها چهار هفته پیش، در انتخابات میاندورهای مجلس عوام در شهر میکرفیلد، پایگاه حزب کارگر در نزدیکی منچستر، به میدان بازگشت.
برنهام از آن زمان تاکنون تنها دو بار به مجلس عوام رفته است. یک بار برای مراسم تحلیف در 22 ژوئن و سهشنبه گذشته، پس از آنکه تأیید شد که او بدون هیچ رقیبی رهبر جدید حزب کارگر خواهد شد.
او اکنون، به طور بسیار غیرمعمولی، در طول تعطیلات تابستانی پارلمان، نخست وزیرانگلیس خواهد شد. برنهام تا آغاز سپتامبر بدون نظارت یا پاسخگویی حکومت خواهد کرد.
از زمان اعلام استعفای استارمر در 15 ژوئن، برنهام هیچ کنفرانس مطبوعاتی برگزار نکرده و هیچ بیانیه سیاسی ارائه نداده است و از آنجا که هیچ کس در حزب کارگر علیه او نامزد نشده است، هیچ انتخابات درون حزبی، هیچ کمپینی و هیچ رقابتی وجود ندارد. در این شرایط برنهام مجبور نیست موضعگیری کند، هیچ موضعی نشان دهد، هیچ انتقادی را پاسخ دهد یا به چیزی متعهد شود.
اکنون وظیفه اصلاح شرایط بد انگلیس بر عهده اندی برنهام است. این مرد 56 ساله بدون هیچ رقیبی رهبر حزب شد و توسط 379 نفر از 403 نماینده حزب کارگر در مجلس عوام 650 کرسیای نامزد شد. بسیاری در بیانیههای حمایت خود از وی گفتند که برنهام نماینده امید است.
حزب کارگر با وضعیت بحرانی روبرو است و به طور مداوم در نظرسنجیها 20 درصد یا کمتر از آن را به خود اختصاص میدهد و حداکثر تا سه سال دیگر انتخابات عمومی برگزار خواهد شد.
اکنون همه امیدها به اندی برنهام دوخته شده است. او در جایی که استارمر نگران بود، خوشبینی از خود نشان میدهد و در جایی که استارمر عصبی به نظر میرسید، خود را فردی خوشبرخورد و آرام معرفی میکند.