ایران پرسمان

آخرين مطالب

عباس عبدی: تنها راه برای فرزندآوری امیدوار کردن مردم و طبقه متوسط به آینده است تحلیل روز

عباس عبدی: تنها راه برای فرزندآوری امیدوار کردن مردم و طبقه متوسط به آینده است
  بزرگنمايي:

ایران پرسمان - اعتماد /متن پیش رو در اعتماد منتشر شده و بازنشرش در آخرین خبر به معنای تاییدش نیست
عباس عبدی| اتفاق عجیب و جالبی در حال رخ دادن است. همه قوای رسمی کشور دست به دست یکدیگر داده‌اند تا بلکه مساله فرزندآوری را حل کنند. نه تنها موفق نمی‌شوند، بلکه هر روز بیش از پیش درگیر این مساله می‌شوند و در واقع خودشان را غرق این سیاستگذاری‌های نادرست می‌کنند، و به‌طور معمول حرف دیگران را هم نمی‌شنوند تا شاید این اندازه در این گرداب فرو نروند. حتی در آخرین اظهارنظر یکی از طرفداران وضع موجود تعطیلی پنجشنبه هم به فرزندآوری ربط داده شده و گفته که: «یکی از دلایل موافقان تعطیلی پنجشنبه‌ها افزایش نرخ جمعیت است!» ماجرا هنگامی جالب می‌شود که آقای حداد عادل هم وارد موضوع می‌شود، آن هم چند سال پس از تصویب و اجرای این قانون بسیار پرهزینه و شکست خورده و می‌گویند که: «بحث توجه به جوانی جمعیت مساله خیلی مهمی است، از جمله اموری که تا دیر نشده باید نسبت به آن اقدام کنیم وگرنه برای همیشه دیر می‌شود... من توجه شما را جلب می‌کنم به خبری که همین روز گذشته در اخبار تلویزیون شنیدم مبنی بر اینکه کره جنوبی با همه پیشرفتی که در صنعت و رشد اقتصادی داشته، الان به‌شدت با گرفتاری رشد جمعیت روبه رو است و آنها تصمیم گرفتند که یک وزارتخانه برای رشد جمعیت خود ایجاد کنند... در عمل هم می‌بینیم آنهایی که فقیرتر هستند فرزندان بیشتری دارند و آنهایی که داراتر هستند کمتر ازدواج می‌کنند و فرزندآوری‌شان نیز نرخش پایین‌تر است.» اگر خوب دقت کنیم، جمعیت‌شناسان شناخته شده کشور از ورود به این مساله پرهیز می‌کنند. چرا که می‌دانند حرف علمی و کارشناسی اثری ندارد و مساله سیاسی و غیر علمی است و محل حضور آنان نیست. به همین دلیل نیز عاقل‌ترین آقایان هم زحمت گرفتن یک مشاوره از جمعیت‌شناسان کشور را به خود نمی‌دهد و به اخبار شب گذشته تلویزیون استناد می‌کند. آقایان می‌گویند که مشکل فرزندآوری فرهنگی است. اگر چنین است، چرا قانونی را تصویب می‌کنند که بار مالی وحشتناکی دارد و تورم‌زا است؟ با قیاس‌های ساده‌ای که با برخی کشورها مثل کره‌جنوبی می‌کنند. نتایج نادرستی می‌گیرند. در این یادداشت سعی می‌کنم خیلی خلاصه علل کاهش فرزندآوری را توضیح دهم. 
کاهش رشد جمعیت در اصل یک پدیده اجتماعی است. پدیده‌ای که بسیار هم خوب و ضروری است. افزایش جمعیت در قدیم به دلیل مرگ و میر کنترل می‌شد و اگر فراوانی مرگ و میر نبود، امروز باید ده‌ها میلیارد جمعیت در روی کره زمین می‌داشتیم که البته پیش از رسیدن به این مرحله یکدیگر را خورده بودند! در یک لحظه فرض کنید که رشد جمعیت ایران مثل همان دهه 1365- 1355 یعنی 3/9 درصد در سال بود. در این صورت جمعیت امروز ایران بیش از 200 میلیون نفر بود، و تا 1430 به حدود 600 میلیون نفر می‌رسیدیم، تهران هم باید 70 میلیون جمعیت می‌داشت!! خوشبختانه هیچ‌ عقل سلیمی اجازه بروز چنین فاجعه تمام‌عیاری را نمی‌داد و ندادند. به همین علت است که همه مسوولان کشور بدون استثنا در سال 1367 به این نتیجه رسیدند که این رشد را کم کنند و حتی فتاوای لازم برای بستن لوله‌های زنان و مردان هم گرفته شد. بعدها کاهش رشد جمعیت ایران با چنان سرعتی رخ داد که در جهان نمونه شد و وزیر وقت بهداشت و درمان یعنی آقای دکتر مرندی از سیاستمداران اصولگرای ایران با افتخار به جایزه سازمان ملل در این زمینه نائل شدند. این کاهش چند دلیل داشت. اول از همه تناسب سیاستگذاری با شرایط اجتماعی مردم؛ و دوم نیز اعتماد بالا میان مردم و حکومت؛ و سوم متناسب بودن این سیاست با دیگر سیاست‌های حکومت بود. تنها سیاستی که در ایران ابعاد جهانی پیدا کرد و خیلی هم موجب غرور شد، همین سیاست بود. این سیاست در ادامه به ویژه در اواخر دهه 1380 دچار مشکل شد، دولت احمدی‌نژاد مساله جمعیت را سیاسی کرد و بدین منظور پول‌پاشی هم کرد. ولی هیچ تصوری از علت کاهش طبیعی فرزندآوری نداشت شاید هم می‌خواستند جلوی همان علت‌های طبیعی و پذیرفتنی را بگیرند. این امر موجب بدبینی جامعه و نخبگان شد و به‌طور طبیعی در برابر آن موضع گرفتند. چون آن سیاست یک قدم به عقب و ارتجاعی و به‌علاوه برخلاف منطق اجتماعی بود، به همین علت نیز موفقیتی نداشت و شکست خورد. فراموش نکنیم رشد جمعیت در سال 1385، حدود 1/61 درصد بود که رشد خوب و متعارفی بود. ولی در اواخر دوره احمدی‌نژاد یعنی سال 1390 به 1/29 کاهش یافت، در حالی که رشد جمعیت از سال 1375 تا 1385 افزایشی شده بود و در دولت اول اصولگرا و طرفدار رشد جمعیت، کاهشی شد.
این نشان می‌دهد که برنامه‌ریزی جمعیتی دلبخواهی حکومت‌ها و اراده‌گرایانه نیست، بلکه باید با مقتضیات جامعه نیز سازگار باشد. با آغاز دهه 1390 و تحریم‌ها و ایجاد حس ناامیدی و مشکلات اقتصادی فرآیند مزبور تغییر کرد و با زایش دو باره امید در سال 1392 روند افزایشی زاد و ولد نیز آغاز شد و دو باره از سال 1396 روند کاهشی پیدا کرد.
در واقع روند کلان زاد و ولد ناشی از دو دسته متغیر است. متغیرهای دسته اول اجتماعی است، که مهم‌ترین آن افزایش هزینه فرزندآوری برای زن و مرد به ویژه زنان است. منظور از هزینه، فقط مادی نیست، بلکه هزینه فرصت است. نگاه کنید! اغلب مسوولان جوان کشور بر خلاف مسوولان قدیمی‌تر، فرزندان زیادی ندارند، چون هم خودشان و هم همسران‌شان حاضر نیستند 6 یا 7 فرزند به دنیا بیاورند و کلی زحمت برای آنان بکشند و زندگی خودشان را قربانی فرزندان کنند. احساس می‌کنند 2 یا حداکثر 3 فرزند کافی است. این روند مثبت و قابل دفاع است. اگر ایران مطابق این الگو حرکت می‌کرد کاهش فرزندآوری آن بسیار آرام می‌بود و کم‌کم به تعادل می‌رسید. ولی مشکلات شدید اقتصادی سبب ایجاد تأثیرات جدیدی در روند کاهش ازدواج و فرزندآوری شده است. آقای حداد عادل درست می‌گویند که فقرا فرزندآوری بیشتری دارند، به این دلیل که زن در گروه‌های فقیر ضعیف‌ترین حلقه است و بار فرزند بر دوش نحیف اوست و فرزند نیز سرمایه است و از کودکی کار می‌کند و کمتر برای خانواده هزینه است. ولی در طبقه متوسط فرزند، یعنی هزینه کامل و هیچ نفع مادی برای خانواده و پدر و مادر جز هزینه مادی و هزینه فرصت ندارد. طبقه متوسط کاملا متوجه است که فرزندآوری همراه است با حس مسوولیت. فرزندآوری در این طبقه یک انتخاب دقیق و مسوولانه و مبتنی بر عقلانیت است و نه یک عمل طبیعی ناشی از رابطه زن و شوهر. پس هنگامی که طبقه متوسط را به لحاظ اقتصادی ذلیل کردند، انتظار نداشته باشند که به لحاظ فکری هم خوار شود و فرزندآوری را مطابق الگوی مردم گذشته انجام بدهد و کودک 5‌ساله‌اش را روانه چهار راه‌ها کند!! طبقه متوسط را از «اسب» زندگی و‌ معیشت انداختند ولی او را از «اصل» آزادی و فهم نمی‌توان انداخت. این طبقه گدایی نخواهد کرد. این طبقه گرسنگی هم بکشد باید فرزندش را در رفاه و با آینده‌ای مطمئن و مبتنی بر آموزش و سلامت بزرگ کند. اگر نتواند چنین کند قطعا، قید فرزندآوری و حتی ازدواج را خواهد زد. این یک ارزش وجودی برای طبقه متوسط است و نه ضعف. بسیاری از آنان حسرت داشتن فرزند را دارند، ولی اقدامی نمی‌کنند، چون امیدی به آینده او ندارند. این اصالت طبقه متوسط است که سیاست‌های فرزندآوری موجود در مقام گرفتنش از آنان است. تنها راه برای فرزندآوری امیدوار کردن مردم و طبقه متوسط به آینده خود و به ویژه فرزندان‌شان است. با صدقه وام ازدواج و فرزندآوری و امتیازات بی‌ربط و زیان‌بار نمی‌توانید این طبقه را به فرزندآوری که در این شرایط نوعی فرزندکشی است ترغیب کنید.

لینک کوتاه:
https://www.iranporseman.ir/Fa/News/1120590/

نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield
مخاطبان عزیز به اطلاع می رساند: از این پس با های لایت کردن هر واژه ای در متن خبر می توانید از امکان جستجوی آن عبارت یا واژه در ویکی پدیا و نیز آرشیو این پایگاه بهره مند شوید. این امکان برای اولین بار در پایگاه های خبری - تحلیلی گروه رسانه ای آریا برای مخاطبان عزیز ارائه می شود. امیدواریم این تحول نو در جهت دانش افزایی خوانندگان مفید باشد.

ساير مطالب

وزیر خارجه سودان: ایران این مرحله حساس را با موفقیت پشت سر می‌گذارد

گزارش "عصر ایران" از سانسور روحانی در صدا و سیما

انتقاد رسانه اصولگرا از سوءاستفاده انتخاباتی از شهادت رئیسی

تداوم اختلافات داخلی در تل آویو درباره توافق با حماس

گزینه محال نامزدی انتخابات ریاست جمهوری

دغدغه رئیس‌جمهور شهید در بهبود کسب و کار مردم

تمهیدات ویژه بنیاد شهید و امور ایثارگران برای جانبازان در سفر حج تمتع

چی باعث ترسیدن خرس ها شد!

بیرون کشیدن موجودی عجیب از ساحل

صحنه ای عجیب و باورنکردنی از حمله عقاب به یک کودک!

ترسناک‌ترین رعد و برق‌هایی که توسط دوربین ضبط شده است...

طبیعت زیبای سوادکوه؛ مسیر آبشار «اسکلیم»

سخنرانی آیت الله جوادی آملی درباره نماز شب

هنرآفرینی روی نوک‌ مداد

کشف قدرت 10 برابری مغز توسط دانشمندان

دکلمه خوانی با صدای حسین پناهی

هیات دولت اطلاعیه داد؛ قدردانی از رهبر انقلاب و مردم

«بروجردی» رئیس فراکسیون مستقلین مجلس شد

جزئیاتی از جلسه جبهه اصلاحات درباره انتخابات ریاست‌جمهوری 1403

اتفاق معنادار در جلسه انتخاباتی جبهه اصلاحات

حمله موشکی گسترده از لبنان به الجلیل و جولان اشغالی

موشک‌های حزب‌الله، الجلیل را به آتش کشاند

تاکید عربستان بر حمایت از تشکیلات خودگردان فلسطین

اختلاف رئیس جمهور و نخست وزیر گرجستان بالا گرفت

حمله رژیم صهیونیستی به رفح 28 کشته برجای گذاشت

فاصله صفر؛ یاد و خاطره سیستم نظارتی مائو در چین زنده شد

تورم‌ سازان؛ دستگاه‌های اجرایی که رشد بودجه داشته‌اند

پشت‌صحنه شعار «ادامه راه شهید رئیسی» در یک ستاد انتخاباتی!

کمین خیره‌کننده گردان‌های قسام در شمال نوار غزه

تحلیل «عباس عبدی» از فضای کلی انتخابات پیش‌رو

ثبت نام کاندیداها و پارادوکس انتخابات زودهنگام

استاد ایرانی دانشگاه نیویورک: ترامپ بیاید، آمریکا اسرائیلی‌تر می‌شود

پیش بینی بورس دوشنبه 7 خرداد 1403

بن‌بست جدید وزارت صمت برای تاجران

ادامه راه شهدای خدمت با تلاش جهادی محقق میشود / فرهنگ ایثار و شهادت باید در باورهای مردم شکل بگیرد

غذا دادن قوها به ماهی ها

هوش باورنکردنی کلاغ!

صحنه ای وحشتناک از حمله ببر به انسان!

ماموریت خصوصی میلیاردر آمریکایی برای ارتقای «تلسکوپ فضایی هابل»

محصولی دانش‌بنیان برای تشخیص سرطان مغز استخوان

عرضه یک‌کتاب دیگر از مجموعه ژول ورن/«پرتو سبز» در کتابفروشی‌ها

یاران چرا به خانه ما سر نمی زنند

وزیر خارجه عمان به ایران می‌آید

مخبر: حضور معنادار مردم در تجلیل از خادم جمهور، سند افتخار دیگری برای تداوم انقلاب رقم زد

تسنیم: جبهه اصلاحات برای ورود به انتخابات ریاست‌جمهوری شرط گذاشت

وزیر دفاع: مسیر شهید آیت‌الله رئیسی همچنان ادامه خواهد داشت

عراقچی: جمهوری اسلامی ایران با صدای بلند اعلام می‌کند که از مقاومت فلسطین با هر روشی حمایت می‌کند

موضع انتخاباتی محمدرضا عارف چیست؟

نماینده مجلس: حضور فتاح، بذرپاش، قالیباف و لاریجانی در انتخابات مسجل شده است

برگزاری انتخابات تمام‌ الکترونیک منتفی شد