ایران پرسمان - یک تولیدکننده بازی گفت: کتاب بازی «شاگرد اولها»، مجموعه روایت بازیهای مفهومی از تبیین این واقعیت است که پیام قیام امام حسین(ع) منحصر به روز عاشورا نیست بلکه در طول تاریخ جریان دارد.
آمنه برزنونی، مدیر تولید کتاب «شاگرد اولها» که به تازگی از انتشارات راه یار منتشر شده است، در گفتگو با خبرنگار مهر درباره شکلگیری ایده این اثر بیان کرد: در این کتاب، موضوع تربیت سیاسی و انقلابی مطرح است. ما بازی را به عنوان ابزاری برای تربیت میبینیم. فضای تربیتی موجود مفاهیم سیاسی و انقلابی را برای کودک و نوجوان سنگین بهنظر میرسد. در حالی که کودکان و نوجوانان زمان زیادی از اوقات خود را صرف بازی میکنند. بنابراین اگر بتوانیم حتی ۵۰ درصد از این زمان را در خدمت اهداف تربیتی قرار دهیم، نقش پررنگی در تربیت آنان ایفا کردهایم. ما در تعامل با کودکان، نوجوانان و مجموعههای تربیتی به این نتیجه رسیدیم که در زمینه مباحث هویتی و تربیتی، این خلأ وجود دارد.
برزنونی درباره رویکرد این اثر گفت: در گروه تولید این کتاب، بازی را بهعنوان یک ابزار تربیتی میبینیم. وقتی به سراغ دغدغههای تربیتی خودمان یعنی تربیت سیاسی و انقلابی رفتیم و در نتیجه رصدهایی که هم در زمینه محصولات بازی و هم در زمینه تربیتی در تعامل با کودک نوجوان بدست آوردیم به شبکهای از مفاهیم رسیدیم، که روی برخی از آنها توسط گروههای دیگر کار شده ولی در زمینه مفاهیم مرتبط با تربیت سیاسی خلاها پررنگتر بنظر میرسد و ما ضرورت پرداختن به این مسئله را بیشتر دیدیم.
مدیر تولید کتاب «شاگرد اولها» در ادامه افزود: برای این کار مشاور تربیتی و علمی در کنارمان بود که به اثر تربیتی کار و بازیها نظارت داشته و آنها را متناسب با فضای نوجوان کند. از طرفی به دلیل اینکه بر روی بحث مقاومت کار کردهایم، با افرادی که تجربه زیست مقاومتگونه داشتهاند مشورت کردیم. سپس در جلساتی که با مشاورین علمی مجموعه داشتیم، آن مفاهیم را خالصسازی کردیم تا مفهوم مورد نظر بهدرستی به کودک و نوجوان منتقل شود. بعد از تأیید مشاور علمی، مفهوم را به جلسات طراحی بازی آوردیم. اولین قدم رفتار متناظر با آن مفهوم را استخراج کردیم و سعی کردیم تا آن رفتار را در بازی پیاده کنیم. به عبارتی بازیکن، مابهازای آن رفتار را به شکلی ساده و رقیقشده در بازی تجربه کند.
وی با تشریح یکی از بازیهای بخش مقاومت با عنوان«یحیی سنوار» بیان کرد: بهعنوان مثال در بازی یحیی سنوار، به موضوع استقامت پرداختهایم. در این بازی، بچهها باید نَفَس خود را حبس کنند و با یک نی، یک قطعه کاغذ را حمل کنند. هرچه بتوانند بیشتر نفس خود را ذخیره کرده و به خانه بعدی برسند، میتوانند یار جدیدی را وارد بازی کنند تا در جمعآوری قطعات به آنها کمک کند. این حبس نَفَس نوعی تجربه استقامت است.
برزنونی درباره سنجش بازیها، قبل از چاپ این کتاب گفت: پس از مشخص شدن مفهوم و تایید محتوایی توسط مشاور علمی مجموعه، محتوا و مفهوم مورد نظر را وارد تیم طراحی بازی میکنیم و در آنجا با نظارت مشاور فنی بازی طراحی میشود. بعد از طراحی یک تست اولیه انجام شده و اگر تست اولیه نتیجه بخش بود وارد تست اصلی با مخاطبان میشویم. در اینجا از مدارس و مجموعهها و متناسب با رده سنی کودکان استفاده میکنیم. بعد از گذشت این مرحله از تست، از مخاطبمان بازخورد دریافت میکنیم. اگر بازی از نظر تکنیکی، فنی یا از نظر محتوایی آنچه که مدنظر داشتهایم، نبود و مشکلی وجود داشت مجدد وارد جلسات طراحی میشود، ایرادات برطرف شده و مجدد برسی میشود.
پیام قیام امامحسین(ع) در بازی «شاگرد اولها»
وی در ادامه افزود: در مرحله آخر، بازی را با مشاور علمی چک میکنیم تا ایراد محتوایی نداشته باشد. ما در این کتاب برای اینکه مفاهیم مورد نظر به جان مخاطب بنشیند و بهتر و کاملتر منتقل شود، در کنار بازی، سراغ شخصیتهایی از جهان اسلام رفتهایم تا به عنوان الگو در همان زمینه و مرتبط با همان مفهوم در یک روایت کوتاه به مخاطب معرفی شود. کتاب «شاگرد اولها» میخواهد به نوجوان امروز بگوید پیام قیام امام حسین(ع) در طول تاریخ و در سراسر جهان همواره جریان دارد و انسانهای آزاده دنیا فارغ از دین و مذهب در هر کشور و سرزمینی که هستند همچنان از آن الهام میگیرند.
مدیر تولید کتاب، درباره چالشهای جمعآوری این اثر بیان کرد: فرایند جمعآوری کتاب «شاگرد اولها» زمان زیادی بهطول انجامید. پس از شهادت سید حسن نصرالله نیز یک فصل به کتاب اضافه شد.
او ادامه داد: باتوجه به تنوع جغرافیایی بالای این اثر، پژوهشهای ما در حوزههای مختلف و توسط یک تیم سه نفره انجام شد. گاهی به تناقضهایی در مورد یک شخصیت برمیخوردیم و همین موضوع کار را سخت میکرد. درنتیجه برای رسیدن به دادههای مستند و قطعی از کتابهای مختلف و مشورت با افراد مسلط در این حوزه مانند بخش بینالملل دفتر حسینیه هنر استفاده کردیم.
برزنونی درباره نحوه اشاره به مفاهیم کلان در این اثر گفت: بهعنوان مثال قائده نفی سبیل در فصل مربوط به مبحث قرارداد تنباکو قراردارد. در این فصل ابتدا تصمیم داشتیم بر روی نقش راهنما در جامعه کار کنیم اما آن بحث را به این شکل تغییر دادیم که در بازی گاهی باید مانع گذاشت و گاهی باید حرکت کرد. باتوجه به اینکه هر شخصیت ابعاد مختلفی دارد، انتخاب یک مفهوم پررنگ کار را سخت میکرد. بهعنوان مثال شخصیت نظامی شهید بابایی در جامعه پررنگتر است اما ما به خاطرهای از زندگی ایشان اشاره کردیم که استکان چای روضه را میشستند تا نشان دهیم همین روضهها و کارهای ساده میتواند انسان را به درجات بالا برساند.
آمنه برزنونی در پایان کتاب «شاگرداولها» را برای مربیان و والدین، اثری کاربردی دانست و توضیح داد: قطع کتاب بهگونهای طراحی شده که مربیان میتوانند کتاب را در دست بگیرند و همزمان فضای کلاس را مدیریت کنند. همچنین برای استفاده والدین، زبان روایت و مدل نوشتن بازیها را تا حد ممکن ساده نوشتهایم تا والدین هم بتوانند با فرزندان خود بازی کنند. همچنین همیشه بر ابزار ساده و قابل دسترس تأکید داریم؛ مثلاً در نکات بازی آوردیم که اگر مهره نداشتید، با کاغذ باطله درست کنید یا از وسایل خانه بهعنوان جایگزین استفاده کنید.