ایران پرسمان - درست یک دقیقه پس از این که یک کتاب به عنوان برنده جایزه بوکر معرفی می‌شود، سلسله‌ای از رویدادها اتفاق می‌افتد که به اندازه خود کتاب برنده هیجان‌انگیز و حساب شده است.
به گزارش ایران پرسمان به نقل از سایت تام رولی، برای بریتانیا پربیننده‌ترین لحظه ادبی سال ساعت ۹:۴۵ شب دوشنبه شب(هفته پیش) اتفاق افتاد، زمانی که مری بیرد، رئیس داوران جوایز بوکر امسال، از نویسنده داستان‌های علمی تخیلی، ام.جان هریسون به عنوان برنده امسال نام برد. او در معرفی این کتاب گفت که کتاب «پایان همه چیز» شما را می‌خنداند، شما را به فریاد وا می‌دارد و نحوه دیدن جهان را تغییر می‌دهد.
تنها یک دقیقه بعد، دور از دوربین‌ها، مهمانی جایزه و ... تبادل نظری در کسری از ثانیه انجام شد تا نوشته هریسون را به دست خوانندگان برساند.
علی نادال، مدیر تولید شرکت «پروفایل» که انتشارات «Serpent’s Tail» او، کتاب هریسون را منتشر کرده، در حال بازگشت از ایستگاه قطار بود و به پوشش زنده مراسم از رادیو ۴ گوش می‌داد. چند مایل دورتر، لورن سیرل از چاپخانه CPI که کتاب‌های «پروفایل» را چاپ می‌کند، در قطار دیگری بود و پخش زنده را از طریق تلفن خود تماشا می‌کرد و دعا می‌کرد یکی از مشتریان چاپخانه برنده شود...
ساعت ۹:۴۶ شب، نادال با سیرل تماس گرفت. روی صحنه، هریسون سخنرانی پذیرش سنجیده و تأثیرگذاری را آغاز کرده بود و داشت نام هر یک از نویسندگان فهرست نهایی را بررسی می‌کرد و در ۸۱ سالگی اعتراف می‌کرد که این جایزه باعث شده که بالاخره احساس کند یک نویسنده واقعی است. اما در فضای بیرون لازم نبود چنین وقاری حفظ شود؛ سیرل داشت از خوشحالی فریاد می‌کشید و نادال هم اعتراف کرد از ذوق هر چه به زبانش می‌آمد، می‌گفت!
این ابراز خوشحالی خیلی طول نکشید، زیرا هر دو می‌دانستند که این لحظه‌ای است که طرحی که هفته‌ها با دقت تدوین شده بود سرانجام می‌تواند شروع شود. این طرح را نادال، در طول یک دهه فعالیتش در عرصه تولید، هرگز نتوانسته بود به مرحله اجرا برساند، پس برایش یک تجربه فراموش نشدنی بود.
نشر یک تجارت متفاوت است
نشر یک تجارت جالب است؛ می‌تواند متفکرانه، دقیق، درگیر با تخیل و ناملموس به نظر برسد، تجارتی که افرادی در آن دخیل هستند که دقیقاً مطمئن نیستند بخواهند نام کارشان را تجارت بگذارند؛ و اغلب همه اینها با هم است.
در هر حال CPI یک شرکت بزرگ چاپ و تولید کتاب، پرسروصدا و پر از مرکب است و به تنهایی روزانه ۴۵۰هزار کتاب تولید می‌کند. بله، نویسندگان، ویراستاران، نمایندگان و مهمانی‌ها هستند، اما چنگال‌های بالابرها، ربات‌ها، قفسه‌های پالت به ارتفاع ۱۸ متر، تعداد زیادی بازدیدکننده و افرادی که خیلی جدی از «به پرواز درآوردن» کتاب‌ها صحبت می‌کنند نیز وجود دارند.
برای تماشای برخورد این دو جهان، به هفته بوکر نگاه کنیم؛ وقتی هر دو جهان بهترین بازی خود را ارائه می‌کنند. هر دو هدف یکسانی دارند: رساندن کتاب برنده به دست بیشترین تعداد خواننده در اسرع وقت.
از احتمال تا یقین
برنامه‌ریزی هفته‌ها قبل از مراسم آغاز می‌شود، زمانی که کتابفروشان و خرده‌فروشان زنجیره‌ای پیش سفارش‌های خود را به ناشران هر یک از ۶ رمان فهرست نهایی، می‌دهند و تأیید می‌کنند که در صورت برنده شدن، به چند نسخه نیاز دارند. این امر مهمی است زیرا درست است که راه یافتن به فهرست نهایی فروش هر عنوان را بالا می‌برد، اما این اعداد در مقایسه با فروش حاصل از کتاب برنده، به لطف تمام تبلیغات رایگان و اعتبار جایزه، ناچیز به نظر می‌رسند. از آنجا که هر رمان راه‌یافته به فهرست نهایی تنها یک در ۶ شانس دارد که این فروش فوق‌العاده نصیبش شود، هیچ ناشری تا لحظه پیروزی، هزینه اضافی چاپ انبوه را تقبل نخواهد کرد.
وقتی زنگ‌ها به صدا در می‌آید
با این حال، به محض اینکه نام برنده جایزه اعلام می‌شود، ناشران و کتابفروشان می‌خواهند کتاب در همان لحظه در کتابفروشی‌ها باشد. و این همان جایی است که تمام برنامه‌ریزی‌ها نتیجه می‌دهد. با وجود احتمال ۵ در ۶ برای برنده نشدن، هر ناشر راه‌یافته به فهرست نهایی، نسخه‌ای از جلد کتاب را با لوگوی برنده نهایی آماده می‌کند و آن را در اختیار CPI یا Claysمی‌گذارد که دو شرکتی هستند که تقریبا تمامی کتاب‌های بزرگسالان بریتانیا را چاپ می‌کنند. این کارخانه‌ها از پیش زینک لازم برای چاپ جلدها را آماده می‌کنند تا بلافاصله بتوانند کار چاپ را شروع کنند.
همکاران نادال در فروش، تمام پیش سفارش‌ها را جمع‌آوری کرده بودند تا او بتواند هفته قبل از مراسم، پیش‌نویس سفارش خرید را به سرل در CPI تحویل دهد. وی گفت: من با رنگ قرمز رویش نوشتم که این یک سفارش خرید موقت است، تا زمانی که بر اساس برنده شدن به شما اجازه چاپ نداده‌ام، چاپ نکنید.
گزارش لحظه به لحظه از مراحل کار
تماس ساعت ۹:۴۶ شب، همان اجازه‌ای بود که باید داده می‌شد. به محض اینکه نادال تلفن را قطع کرد، سرل با مدیر شیفت شب در یکی از دو چاپخانه CPI در کرویدون تماس گرفت و به او گفت «دکمه سبز را بزند».
تا ساعت ۱۰:۱۵ شب، اولین جلد چاپ‌شده با لوگوی برنده از خط تولید خارج می‌شود. وقتی چاپخانه سطح پخش مرکب را بررسی کرد و از رنگ‌ها رضایت داشت، آنگاه ۴۹۹۹۹ جلد دیگر زیر چاپ رفتند.
در دومین چاپخانه CPI، در ۴۰ مایلی شرق نیز کار به همین منوال در حال انجام بود. تا روز بعد (بعدازظهر سه‌شنبه) وقتی جلدها در کرویدون چاپ و لمینت شدند، چاپخانه‌داران در چاتهام نیز ۳۰۰هزار متر کاغذ و ده‌ها لیتر مرکب را به صفحات داخلی کتاب تبدیل کرده بودند. در جای دیگری از کارخانه، همکارانشان بر ماشین‌هایی نظارت داشتند که کارشان پیچیدن پارچه‌ها دور مقوای خاکستری بود تا جلدهای گالینگور ساخته شود. همزمان وانت‌های پر از جلد، کرویدون را ترک کردند تا صبح چهارشنبه در چاتهام باشند.
پیش از اینکه جلد و متن به هم متصل شوند، بخش‌های متنی هر کتاب باید به کاغذهای انتهایی که به جلد متصل می‌شوند، وصل شوند تا کل کتاب بتواند به جلد بچسبد. این کار روز چهارشنبه طی ۸ ساعت انجام شد تا پنجشنبه، ماشین‌ها قبل از پوشاندن آنها با روکش‌ها، جلدها را به این مجموعه بچسبانند.
شب پنجشنبه که تمام شد، کتاب‌های آماده شده به صورت دسته‌هایی بسته‌بندی شده و روی پالت‌ها انباشته شدند. تا سپیده دم جمعه، ۵۰ هزار نسخه جلد سخت - و هزاران نسخه چاپی صادراتی دیگر - توسط پیک‌ها جمع‌آوری شده بود که آنها را به مراکز فروشگاه‌های زنجیره‌ای بزرگی مانند واترستونز منتقل کنند. برای کتابفروشیهای مستقلی مانند بک‌استوری، مهم‌ترین کامیون، تریلر ۴۰ فوتی بود که قرار بود ساعت ۸:۳۰ صبح به انبار توزیع‌کننده «پروفایل» یعنی «هاچت یو کی دیستریبیوشن»( HUKD) در دیدکات برسد.
کار سخت توزیع
کار در مجموعه چاپ CPI انجام شده بود، اما در دیدکات همه چیز تازه شروع شده بود. همزمان با حرکت تریلر به سمت غرب، مارک تراورس، مدیر عملیات HUKD، در حال جمع کردن یک تیم اختصاصی ۱۰ نفره با یک وظیفه واحد بود: دریافت (و در برخی موارد باز کردن بسته‌بندی) ۲۹هزار نسخه از کتاب «پایان همه چیز»، نگهداری ایمن و مطمئن آنها و ارسال‌شان به صدها کتابفروشی تا پایان روز. تراورس روز چهارشنبه گفت: «همه اینها بسیار هیجان‌انگیز است».
در نهایت ظرف ۲ ساعت پس از رسیدن تریلر، گروه همه چیز را تخلیه کرد، هر دسته را از نظر نقص بررسی کرد، تمام موجودی را در سیستم اسکن کرد و با بالابرهای چنگکی، آن را از طریق پالت بارگیری، تقسیم و آماده ارسال کرد.
در شرایط عادی، اولین سفارش‌ها شنبه شروع به جمع‌آوری می‌کنند: انبار هر روز ساعت ۶ بعد از ظهر تمام سفارش‌ها را از سیستم خارج می‌کند تا عملیات ارسال را برای روز بعد برنامه‌ریزی کند، اما تراورس و گروهش برنامه ویژه‌ای داشتند و سیستم کامپیوتری را وادار کردند برنامه جمع‌آوری را برای همان روز ایجاد کند. بزرگترین سفارش‌ها با همان پالت‌هایی که رسیده بودند، تحویل داده شدند و برای سفارش‌های متوسط تعداد مشخصی از بسته‌ها باید ارسال می‌شد.
اما برای سفارش‌های کوچک‌تر که بیشتر مختص کتابفروشیهای مستقل است، گروه باید هم پالت‌ها و هم بسته‌ها را باز می‌کرد تا آنها را به بسته‌های کوچک تفکیک کند. اینجا کارتن‌های کوچک وارد عمل شدند و سیستم خودکار، بسته‌های بزرگ کارتن‌ها را که روی هم خوابیده بودند یک به یک باز کرد تا هر کارتن را جدا و آماده و باز کند و سپس کارتن به سرعت به ریل برمی‌گشت و به سمت جمع‌آوری‌کننده دیگری می‌رفت که می‌توانست تعداد کتاب‌های لازم برای هر کارتن را بردارد و آنها را مستقیم در کارتن آماده برای ارسال قرار دهد.
سپس هر کارتن پر شده از طریق نقاله، به دستگاهی می‌رسید که به طور خودکار درِ آن را می‌بست، به سمت دیگر حرکت می‌کرد و به محفظه‌ای می‌رسید که از آنجا روی تریلر بسته‌بندی می‌شد، تریلری که هر شب ساعت ۱۰ شب از آنجا خارج می‌شود.
در طول همان شب، تریلر در انبار پیک توقف کرد و از آنجا هر محموله روی کامیون‌های کوچک‌تر و در نهایت ون‌ها بارگیری شد، تا همان روز شنبه (دیروز) به سمت یک کتابفروشی مستقل در هر محله برود.
بنابراین باید هم به ام.جان هریسون، اولین نویسنده علمی تخیلی که جایزه ۵۰هزار پوندی را برد، تبریک گفت و هم به ۴۰ نفر در CPI و ۱۰ نفر در HUKD که این هفته داستان بوکر خودشان را نوشتند!