ایران پرسمان - ایلنا / سخنگوی کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس با اعلام اینکه بررسی طرح تنگه هرمز در این کمیسیون به پایان رسیده است، گفت: این طرح اکنون در اختیار هیئت‌رئیسه مجلس قرار دارد و منتظریم در صحن علنی مطرح و تصویب شود.
حسن قشقاوی در نشست خبری خود، در تشریح آخرین وضعیت طرح تنگه هرمز اظهار کرد: این طرح طی چندین جلسه با حضور نمایندگان دستگاه‌های ذی‌ربط، وزارت امور خارجه، سازمان بنادر و دریانوردی، سازمان راهداری و نمایندگان نیروهای مسلح مورد بررسی قرار گرفت و کار کارشناسی گسترده‌ای درباره مواد مختلف آن انجام شد.
وی با بیان اینکه در موارد تخصصی از نمایندگان وزارتخانه‌های مربوطه برای ارائه نظرات کارشناسی دعوت می‌شد، افزود: معتقدیم این طرح با معیارهای حقوق بین‌الملل دریایی، از جمله کنوانسیون ۱۹۸۲، هماهنگی کامل دارد. شاه‌بیت این مباحث نیز توافق دو کشور ساحلی است.
قشقاوی ادامه داد: جلسات متعددی در مسقط و تهران و در سطوح مختلف، از وزیر امور خارجه و معاون وزیر تا کارشناسان، برگزار شد و خوشبختانه با دو کشور ساحلی بر سر کریدوری که مورد تأیید هر دو طرف بود، به توافق رسیدیم.
وی تصریح کرد: مقرر شده بود این کریدور به‌صورت موقت اجرایی شود تا به‌تدریج به شکل دائمی برسد و طبق قانون نیز باید به سازمان بین‌المللی دریانوردی ابلاغ شود. آمادگی این کار وجود داشت، اما آمریکا معمولاً با هر نوع توافقی مخالف است و در این زمینه نیز خرابکاری‌هایی انجام می‌دهد.
سخنگوی کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس با تأکید بر اینکه از نظر این کمیسیون کار بررسی طرح به پایان رسیده است، گفت: مرکز پژوهش‌های مجلس و معاونت قوانین نیز نمایندگان خود را در جلسات کارشناسی داشتند و اکنون طرح در اختیار هیئت‌رئیسه قرار دارد.
وی افزود: منتظریم هیئت‌رئیسه طرح را در دستور کار قرار دهد تا در صحن علنی مجلس مطرح و تصویب شود. از نظر کمیسیون، ابعاد موضوع روشن است و طرح قابلیت اجرا دارد؛ هرچند ممکن است موانع خارجی و اراده طرف مقابل بر اجرای آن تأثیر بگذارد.
قشقاوی در پاسخ به پرسشی درباره مطالبات واردکنندگان کالاهای اساسی و احتمال بروز مشکل در تأمین امنیت غذایی کشور در شرایط محاصره و جنگ، اظهار کرد: این موضوع به‌طور مشخص در کمیسیون پیگیری نشده است، اما مسئله امنیت غذایی در دیداری که دو، سه هفته قبل با وزیر جهاد کشاورزی داشتیم و کمیسیون مهمان ایشان بود، مطرح شد.
وی افزود: آقای پورمحمدی نیز احتمالاً به‌زودی مهمان کمیسیون امنیت ملی خواهند شد و در صورت حضور ایشان، این موضوع را مطرح خواهیم کرد.
سخنگوی کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس با بیان اینکه دشمن در حوزه تولید ناموفق بوده است، گفت: در برخی حوزه‌های اقتصادی وضعیت ما بسیار بهتر است. برای مثال، بورس کشور در شرایطی که بازارهای اروپا و آمریکا به دلیل نوسانات قیمت نفت و تأثیر آن بر طلا و بازارهای بورس با افت مواجه هستند، وضعیت سودآوری بهتری دارد.
وی ادامه داد: در حوزه تولید نیز معتقدیم هیچ بحرانی نداریم و نه آن پرده اقتصادی آقای بسنت توانسته کار را به جایی برساند و نه این دروازه آهنین.
قشقاوی با اشاره به وضعیت تأمین کالا در کشور اظهار کرد: ما در تهران و ایران زندگی می‌کنیم و شاهد وفور کالا، تنوع کالا و کیفیت مناسب آن هستیم. بسیاری از خبرنگاران خارجی که به کشور می‌آیند، می‌گویند تصوری که از وضعیت کالا در ایران داشته‌اند با آنچه در فروشگاه‌ها مشاهده می‌کنند، متفاوت است؛ چراکه فروشگاه‌ها مملو از کالا هستند و تنوع بسیار زیادی وجود دارد.
وی با تأکید بر اینکه در حوزه تولید تقریباً مشکلی وجود ندارد، افزود: مشکل اصلی در حوزه حمایت از تولیدکنندگان و به‌ویژه نحوه توزیع کالا و چگونگی رسیدن آن به دست مصرف‌کننده است. این مسئله یک بیماری مزمن است که حتی در حوزه دارو نیز وجود دارد. ما در تأمین کالاها، چه از طریق واردات و چه از طریق تولید داخلی، عملکرد موفقی داشته‌ایم، اما در نحوه توزیع با مشکلاتی مواجه هستیم.
این نماینده مجلس با اشاره به نقش دلالی و کارتل‌ها در بازار تصریح کرد: بحث دلالی، کارتل‌ها و تراستی‌ها از جمله مسائلی است که مجلس باید در آن بهتر از وضعیت فعلی عمل کند. به نظر من مجلس در این حوزه اقتصادی ضعیف عمل کرده و باید با دولت همکاری کند تا این مسئله حل شود.
قشقاوی درباره گرانی کالاها نیز گفت: مقداری گرانی کالا وجود دارد که برخی از آن منطقی نیست و بخشی نیز ممکن است ناشی از گرانی جهانی باشد. به دلیل جنگ، در بسیاری از نقاط جهان و حتی در آمریکا نیز با چنین شرایطی مواجه هستیم.
مشکلات فضای حمل‌ونقل نیز بر دسترسی مصرف‌کنندگان به کالا تأثیر گذاشته و این مسئله تا حدودی بر کشور ما نیز اثرگذار بوده است.
سخنگوی کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس با اشاره به تأثیر سیاست‌های تحریمی آمریکا بر تجارت منطقه‌ای اظهار کرد: برخلاف تصور دشمنان ما که فکر می‌کنند آقای بسنت با ایجاد این دروازه آهنین در حال تحریم ایران است، باید توجه داشت که بسیاری از کشورها، که نامی از آن‌ها نمی‌برم، ۶۰ تا ۷۰ درصد وارداتشان از ایران است و ۳۰ تا ۴۰ درصد واردات ما نیز از این کشورها انجام می‌شود.
وی ادامه داد: معنای این مسئله آن است که آمریکا عملاً مردم افغانستان و عراق را نیز تحریم کرده و موضوع صرفاً به مردم ایران محدود نمی‌شود. سایر همسایگان ما نیز که از ایران واردات دارند، از جمله پاکستان و حتی تا حدودی ترکیه، تحت تأثیر این مسئله قرار می‌گیرند.
قشقاوی با بیان اینکه کمتر به تأثیر تحریم‌های اقتصادی بر بازار کشورهای همسایه توجه شده است، گفت: این طرد اقتصادی یا دروازه اقتصادی، بازار ۳۰۰ میلیون نفری همسایگان را نیز تحت تأثیر قرار داده است؛ در حالی که این اقدامات آمریکا هیچ مبنای مشروعیتی ندارد.
وی تأکید کرد: دولت‌ها باید به این مسئله اعتراض کنند؛ زیرا کشورهایی که از ایران واردات دارند و مردمشان کالاهای ما را مصرف می‌کنند، چه گناهی مرتکب شده‌اند که باید تحت تحریم آمریکا قرار بگیرند؟ در عمل، آن‌ها نیز تحریم می‌شوند.
سخنگوی کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس با اشاره به تأثیر محاصره اقتصادی بر صادرات و واردات منطقه‌ای اظهار کرد: وقتی محاصره تشدید می‌شود، مرزها نیز تحت تأثیر قرار می‌گیرند و هم واردات و هم صادرات با مشکل مواجه می‌شوند. صادرات مواد غذایی و کالاهای مصرفی ما به کشورهای همسایه نیز تحت تأثیر قرار می‌گیرد و این مسئله موجب گرانی کالا در آن کشورها می‌شود.
وی افزود: ما در حوزه حمل‌ونقل مزیت نسبی داریم و حمل‌ونقل از مسیر ایران آسان‌تر است. حتی مواد اولیه‌ای که از ایران به کشورهای همسایه منتقل می‌شود نیز تحت تأثیر این شرایط قرار می‌گیرد.
قشقاوی خاطرنشان کرد: این نکته‌ای است که بسیاری از رسانه‌های جهانی به آن توجه نکرده‌اند. این تحریم، تحریم ۳۰۰ میلیون نفر از مردم منطقه است، نه فقط ۹۰ میلیون نفر از مردم ایران و این اقدام کاملاً ناجوانمردانه و غیرواقعی است.
وی در پاسخ به اینکه آیا مشکلات صادرکنندگان و شرکت‌های فعال در حوزه تجارت منطقه‌ای در کمیسیون بررسی شده است، گفت: این موضوع به‌طور مشخص در کمیسیون مطرح نشده است، اما می‌توانیم آن را بررسی کنیم. این پرسش انگیزه‌ای در من ایجاد کرد و اگر آقای پورمحمدی در کمیسیون حضور پیدا کنند، تلاش می‌کنیم این موضوع را از ایشان بپرسیم و پاسخگو باشیم.
قشقاوی در پاسخ به سؤال خبرنگار ایلنا درباره احتمال انجام عملیات پرچم دروغین از سوی رژیم صهیونیستی و انجام عملیاتی به نام ایران، همچنین احتمال حمله مجدد اسرائیل به ایران بدون همراهی آمریکا، اظهار کرد: ما چنین اعتقادی نداریم که صرفاً به دلیل برخی تحرکات، حمله نظامی منتفی شده باشد.
وی افزود: وجود سوخت هواپیماهای جدید و اقدامات دیگری که انجام می‌دهند، هیچ‌کدام نشان نمی‌دهد که آمریکا گزینه نظامی را کنار گذاشته است. همچنین خبر حرکت شناورها و ناوهای جنگی جدید نیز مطرح است. این اقدامات هزینه‌های زیادی دارد و حضور این تجهیزات، ولو به‌صورت مقطعی، می‌تواند در چارچوب تحرکات نظامی ارزیابی شود.
سخنگوی کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس تصریح کرد: البته این به معنای آن نیست که حتماً وارد حمله به ما می‌شوند یا جنگی رخ خواهد داد؛ چراکه فقط تجهیزات نظامی ملاک نیست و اراده سیاسی نیز در این زمینه اهمیت دارد.
قشقاوی با اشاره به موضوع بازدارندگی جمهوری اسلامی ایران گفت: آمریکایی‌ها همیشه از حمله سریع و بسیار مؤثر صحبت می‌کنند، اما این دو موضوع تقریباً با بازدارندگی نسبی جمهوری اسلامی ایران مواجه شده است. عملیات سریع و چندروزه ممکن است آغازش با دشمن باشد، اما پایانش با ماست و این‌طور نیست که وارد جنگی شویم که زمان‌بندی آن را دشمن تعیین کرده باشد.
وی با اشاره به توانمندی‌های نیروهای مسلح کشور ادامه داد: نکته دیگر، گستردگی جغرافیایی بیشتری است که در این زمینه وجود دارد. نیروهای مسلح ما نیز این موضوع را اعلام کرده‌اند و در کمیسیون هم بر اساس دیدارهایی که طی همین یک ماه اخیر داشته‌ایم، شاهد رشد کمی و کیفی گسترده در حوزه آفندی و پدافندی بوده‌ایم.
این نماینده مجلس با اشاره به دیدارهای کمیسیون امنیت ملی با فرماندهان نظامی و مسئولان دفاعی کشور گفت: در دیدارهایی که با سردار عبداللهی، فرمانده نیروی هوایی ارتش، مجموعه پدافند، سپاه و مسئولان اطلاعاتی داشتیم، این موضوع مورد توجه قرار گرفت. همچنین در دیدار با وزیر دفاع نیز مباحث مربوط به این حوزه مطرح شد.
قشقاوی در ادامه با اشاره به ابعاد حقوقی تحولات منطقه و تعریف تجاوز در حقوق بین‌الملل اظهار کرد: در سازمان ملل، هم در شورای امنیت و هم در مجمع عمومی، درباره این موضوعات مباحثی مطرح شده است. قطعنامه ۳۳۱۴ درباره تعریف تجاوز است و نشان می‌دهد که تجاوز چه تعریفی دارد.
وی با اشاره به وضعیت خلیج فارس و دریای عمان گفت: از نظر حقوق بین‌الملل و سازمان ملل، وضعیت خلیج فارس و دریای عمان در شرایط جنگی قرار دارد؛ چه تبادل آتش صورت بگیرد و چه نگیرد.
سخنگوی کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس تأکید کرد: از نظر حقوق بین‌الملل، هر کشوری که سرزمین خود را در اختیار جنگ قرار دهد، در این تجاوز مسئولیت دارد. بنابراین، همسایگانی که زمین یا رادار در اختیار قرار می‌دهند، نسبت به جمهوری اسلامی ایران مرتکب تجاوز می‌شوند.
وی خاطرنشان کرد: این تعاریف در اسناد حقوق بین‌الملل آمده است و با مراجعه به قطعنامه مربوط به تعریف تجاوز می‌توان این موضوع را بررسی کرد؛ این پهنه، پهنه جنگی است.
وی در ادامه اظهاراتش درباره وضعیت حقوقی تحولات منطقه اظهار کرد: از نظر حقوق بین‌الملل، کشوری هم که به هر شکلی به تجاوز کمک می‌کند، متجاوز محسوب می‌شود و طبیعتاً باید از آن کشورها غرامت دریافت شود؛ چراکه در حقوق بین‌الملل و در همان قطعنامه مربوط به تعریف تجاوز نیز این موضوع مطرح شده است.
وی افزود: کشوری که سرزمین خود را در اختیار متجاوز قرار می‌دهد، باید به کشور مورد تجاوز و مدافع غرامت بپردازد که در اینجا جمهوری اسلامی ایران است.
قشقاوی با بیان اینکه با این محاسبه، ایران همچنان در شرایط غیرجنگی قرار دارد، تصریح کرد: نیروهای مسلح ما همواره در شرایط جنگی هستند. ما حدود هشت یا ۹ ماه است که در شرایط جنگی قرار داریم؛ زیرا دستور ماشه وجود دارد و نیروهای مسلح در وضعیت آماده‌باش کامل و محیط جنگی به سر می‌برند، به‌ویژه با توجه به دشمنی که هر لحظه تهدید می‌کند و از سوی دیگر، بی‌تفاوتی نظام بین‌الملل را نیز شاهد هستیم.
مذاکره تمام شده و در مرحله پساتوافق هستیم
سخنگوی کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس در عین حال با تأکید بر اینکه قرار گرفتن کشور در شرایط جنگی به معنای بسته شدن مسیر دیپلماسی نیست، گفت: شرایط ما به این معنا نیست که مسیر دیپلماسی بسته شده باشد. بارها اعلام کرده‌ایم و امروز صبح نیز رئیس مجلس در نطق پیش از دستور خود اعلام کرد که هفت شرط وجود دارد. این هفت شرط مربوط به مرحله پسامذاکره است؛ یعنی دوره مذاکره و توافق به پایان رسیده است.
وی ادامه داد: ما در عالی‌ترین سطح مذاکره کردیم و در همه زمینه‌ها گفت‌وگو انجام شد. کاری به این نداریم که چه افرادی در این مذاکرات حضور داشتند، اما مذاکرات در عالی‌ترین سطح انجام شده و موضوعات مختلف مورد بررسی قرار گرفته است.
قشقاوی با بیان اینکه موضوع تحریم‌ها، تعیین تکلیف اموال بلوکه‌شده و سایر مسائل مورد مذاکره قرار گرفته بود، افزود: موضوع تنگه اسلام‌آباد نیز از جمله موضوعات مهم بود و دو نفر از عالی‌ترین مقامات، یعنی رئیس‌جمهور آمریکا و رئیس‌جمهور ما، آن را امضا کرده بودند. مهم‌تر اینکه مذاکرات به‌صورت مستقیم انجام شده بود.
وی با اشاره به انتقاداتی که درباره طرح همه موضوعات در مذاکرات مطرح می‌شود، اظهار کرد: همه این اتفاقات در مذاکرات انجام شد و موضوعات مختلف روی میز قرار گرفت. بنابراین، ما در مرحله پساتوافق و پسامذاکره هستیم و موضوع جدیدی برای گفت‌وگو نداریم؛ چراکه مسائل مورد توافق قرار گرفته و امضا شده بود.
طرف مقابل توافق جامع را زیر پا گذاشت
این نماینده مجلس با انتقاد از عملکرد طرف مقابل در اجرای توافق اظهار کرد: یک طرف می‌گوید توافق را قبول ندارم و عملاً زیر میز می‌زند؛ در حالی که توافق جامع، گسترده و شامل همه ابعاد بود.
قشقاوی با اشاره به اینکه پس از مذاکرات قرار بود جزئیات اجرایی توافق دنبال شود، گفت: در همان ایام تشییع پیکر حضرت آقا، در مشهد و در پاویون فرودگاه، با یکی از مقامات عالی‌رتبه میانجی دیدار کردم. از ایشان پرسیدم برای چه کاری تشریف آورده‌اید و گفت برای اینکه موضوع غرامت یا بازسازی را اجرایی کنیم؛ رقمی که درباره آن صحبت می‌شد ۳۰۰ میلیارد دلار بود. یعنی عملاً وارد مرحله اجرا شده بودیم.
وی با رد بهانه‌جویی‌های طرف مقابل درباره برخی تحولات و حملات صورت‌گرفته، تصریح کرد: این بهانه که طرف مقابل بگوید فلان اتفاق افتاده یا به سه کشتی حمله شده، از نظر ما قابل قبول نیست. حتی اگر چنین استدلالی مطرح شود، این موضوع به معنای فروپاشی تفاهم نیست. در توافق پیش‌بینی شده بود که طرفین تا یک ماه فرصت داشته باشند استدلال‌های خود را مطرح کنند و مسائل از طریق مذاکره و دیپلماسی حل‌وفصل شود، نه اینکه یک هفته بعد از توافق، کل آن زیر پا گذاشته شود.
سخنگوی کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس ادامه داد: ضمن اینکه آن کریدور قرار نبود در جنوب باشد و طبق یادداشت تفاهم، همچنین قرار نبود جنگ در لبنان ادامه پیدا کند. بر اساس مواد اول و دوم تفاهم‌نامه، یک ماه فرصت برای ارائه استدلال‌های طرفین در نظر گرفته شده بود، نه اینکه اساس توافق به‌طور کامل زیر سؤال برود.
وی با اشاره به تحولات بعدی و تغییراتی که در ترکیب تیم مذاکره‌کننده آمریکایی ایجاد شد، افزود: اخیراً نیز مذاکره‌کننده آمریکایی را کنار گذاشتند و پس از آن حوادث دیگری اتفاق افتاد. بنابراین، واقعاً مشخص نیست طرف مقابل درباره مذاکره و توافق چه موضوع جدیدی برای گفت‌وگو دارد.
قشقاوی با تأکید بر اینکه مذاکرات در ابعاد مختلف انجام شده است، گفت: نمی‌دانم دیگر درباره چه چیزی باید مذاکره کنیم. همه موضوعات تقریباً روشن شده بود و توافق انجام شده بود.
وی با اشاره به تحولات پس از مجمع عمومی سازمان ملل اظهار کرد: تنها اتفاقی که در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل و پس از آن رخ داد، این بود که اعلام کردیم آمادگی داریم در چارچوب همان هفت شرط عمل کنیم. محتوای این شروط تغییری نکرده است.
قشقاوی ادامه داد: ما اعلام کردیم اگر این شروط اجرا شود، حتی فردا تنگه هرمز را باز می‌کنیم تا بهانه‌ای باقی نماند؛ اما توجه داشته باشید که همه این حوادث در همان چارچوب هفت شرط قرار دارد.
وی با اشاره به مواضع رئیس مجلس، دبیر شورای عالی امنیت ملی و وزیر امور خارجه گفت: رئیس مجلس، دبیر شورای عالی امنیت ملی و سایر مقامات، همچنین آقای عراقچی اعلام کرده‌اند که اگر طرف مقابل این شروط را اجرا کند، ما آمادگی داریم. بنابراین، اکنون در مرحله عبور از مذاکره هستیم؛ مذاکره تمام شده و دیپلماسی به نتیجه رسیده است و فقط یک اراده اجرایی لازم است تا توافق را اجرا کنند یا نکنند.